Okumaya yönelik tutum, kaygı, öz yeterlik ve üstbiliş etmenlerinin ilişkisi ve okuduğunu anlama becerisini yordama düzeyleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UĞUR DEMİRCAN
Danışman: İBRAHİM SEÇKİN AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Okuduğunu anlama becerisi bireyin akademik başarısının temelini oluşturur. Birçok çalışma, okuduğunu anlama becerisi daha iyi olan öğrencilerin çeşitli alanlarda daha başarılı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle okuma ve anlama becerileri bireyin eğitim-öğretim hayatında çok önemli bir yer tutar. Öneminden dolayı okuduğunu anlama becerisi birçok çalışmaya konu olmuş, bu beceriyi hangi etmenlerin ne düzeyde etkilediği konusunda araştırmalar yapılmıştır. Çağdaş öğretim yaklaşımlarının etkisiyle tutum, kaygı, öz yeterlik gibi duyuşsal etmenler önem kazanırken öğrenme ihtiyaçlarının hızlı değişimi de üstbilişsel becerileri öne çıkartmıştır. Bu çalışmanın amacı okuduğunu anlama becerisini etkilediği kabul edilen tutum, kaygı, öz yeterlik ve üstbiliş etmenlerinin birbirleriyle olan ilişkisini ortaya koymak ve bu etmenlerin okuduğunu anlama becerisini ne şekilde yordadığını bir model üzerinden belirlemektir. Örneklem grubu 7. Sınıf düzeyinde 386 ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. Verilerin elde edilmesinde geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış okumaya yönelik tutum, kaygı, öz yeterlik ölçekleri ve okuduğunu anlama başarı testi kullanılmıştır. Verilerin analizinde korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre tutum, öz yeterlik ve üstbiliş değişkenleri arasında pozitif yönlü bir ilişki görülürken kaygı ile bu değişkenler arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu görülmüştür. Okuduğunu anlama becerisinin tutum ve öz yeterlik ile pozitif yönlü, kaygı ile negatif yönlü ilişkiye sahip olduğu görülürken üstbiliş ile anlamlı bir ilişkiye sahip olmadığı görülmüştür. Oluşturulan yapısal eşitlik modelinde kaygı ve üstbilişin okuduğunu anlama becerisini negatif yönde, öz yeterliğin pozitif yönde yordadığı; tutumun ise yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır.