Lev Tolstoy'un Kreutzer sonat eserinde cinselliğin metafiziği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAĞMUR ÜÇÜZ

Danışman: Nevzat Kaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı, Tolstoy'un Kreutzer Sonat adlı eserini Fin de Siècle edebiyatının bir örneği olarak çözümlemektir. Schopenhauer'in istenç olarak beden tasarımının edebi düzlemde nasıl alımlandığı incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken Tolstoy'un felsefi boyuttaki düşünceleri ve dekadan edebiyatın dinamikleri Avrupa'daki başat eserlerle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Birinci bölümde kuramsal çerçeve ve Rus kültürel yaşantısına değinilmiştir. Kuramsal çerçevede özellikle Schopenhauer'in beden tasviri ve eser çözümlemesinde yararlandığımız başlıca kaynak olan Aşkın Metafiziği üzerinde durulmuştur. Eserin yazılmasına sebebiyet veren politik ve kültürel değişimler detaylı olarak incelenmiştir. İkinci bölümde dini temelli Tolstoy felsefesi, felsefesinin etkileri, Tolstoy'un sanat anlayışı ve Gümüş Çağda Schopenhauer alımlaması incelenmiştir. Üçüncü bölümdeyse Rus edebiyatında Schopenhauer'in istenç kavramından doğan erotik ütopya anlayışı çerçevesinde eser incelendi. Dönemin edebiyatında kadın ve erkeğin değişen cinsiyet rollerinden detaylı olarak bahsedilirken J. K. Huysmans ve Oscar Wilde'nin eserlerinden bu roller örnek gösterildi. Tolstoy'un benzer sorunsalları işleyen Anna Karenina eseriyle karşılaştırmalı bir inceleme yapıldı. Dekadan edebiyatın ana sorunsallarından dejenerasyon üzerinde duruldu. Aşkın Metafiziği, Rus edebi düzleminde klasik değerlerin ilk defa tartışılmasını sağlamıştır. Böylelikle üslup çeşitliliği doğmuş ve Altın Çağdan, Gümüş Çağa geçiş döneminde Rus edebiyatı en parlak dönemini yaşamıştır. iv Aşkın Metafiziği bağlamında dönemin değişen aile ve cinsellik anlayışını en belirgin hatlarıyla yansıtan eser Kreutzer Sonat olmuştur.