Topluluk Öğrenmesi Yaklaşımıyla Anomali Belirleme

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstatistik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nihat Akıllı

Danışman: Engin Yıldıztepe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Veri analizlerinde anomaliler bazen veriden çıkartılması gereken kayıt hataları olabilecekleri gibi, bazen de tespit edilmesi hayati öneme sahip değerler olabilir. Bu sebeple anomali belirlemeye farklı uygulama alanlarında ihtiyaç duyulmaktadır. Çoğunluğun kararının daha isabetli olacağı prensibiyle uygulanan topluluk öğrenmesi, sınıflama çalışmalarında tercih edilen bir yaklaşımdır. Topluluk öğrenmesi yaklaşımıyla anomali belirleme ise veri bilimi alanında ilgi gören güncel bir çalışma alanıdır. Anomalilerin nadir gerçekleştiği varsayımı altında, denetimli anomali belirleme, topluluk öğrenmesi yaklaşımıyla çalışan sınıflayıcılar için bir dengesiz sınıflandırma problemi olarak ele alınabilir. Bu tezde, topluluk öğrenmesi yaklaşımlarının uygulandığı sınıflama yöntemlerinin anomali belirlemede kullanılması araştırılmıştır. Çalışmada, yöntemlerin sınıf dengesizliğini gideren teknikler ile birlikte kullanılması durumu da incelenmiştir. Yapılan uygulamalar sonucunda, sınıf dengesizliğini gideren yöntemler ile birlikte kullanıldığında topluluk öğrenmesi yaklaşımlarının anomali belirleme problemlerinde başarılı sonuçlar verdiği görülmüştür.