Metastatik meme kanserinde B² prognostik indeksin prognoz belirlemedeki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET MERİÇ ÇOBAN
Danışman: TUĞBA YAVUZŞEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanserdir. Her yıl dünya çapında tahminen 1,67 milyon yeni meme kanseri vakası teşhis edilmektedir ve bu, teşhis edilen tüm kanser vakalarının %25'ini oluşturmaktadır. Meme kanseri heterojen ve kompleks bir hastalıktır. Meme kanserli kadınların %20 ile %30'u senkron veya metakron uzak metastazlar geliştirir ve dünya çapında yılda 400.000 ile 500.000 arası ölüme sebep olur. Metastatik meme kanserinin klinik davranışı hastalığın biyolojik heterojenliğinden ötürü öngörülemezdir. Standart tedavi ile tedavi edilen metastatik meme kanserinde sağkalım; hastalığın agresif gidenlerinde birkaç ay olabilirken, selim gidişatlılarda ise hayat kalitesinde majör limitasyonlar olmadan yıllar ile ifade edilebilir. Bu durum riske dayalı tedavi stratejilerini geliştirmek amacıyla prognostik faktörlerin tanımlanmasının önemini vurgulamaktadır. B² Prognostik İndeks (B²PI) metastatik meme kanseri hastaları için, günlük pratikte kolayca erişilebilen parametrelere dayalı bir klinik karar verme aracıdır. Bu çalışma ile metastatik meme kanserli hastalardaki prognoz B²PI kullanılarak saptanmaya çalışıldı. Literatürde sadece birkaç örneği olan ülkemizde daha önce çalışılmamış bu skorun tanı anından itibaren hastanın girdiği risk sınıfına göre tedavi planı yapılabilir mi sorusunun cevabına ışık tutmaya çalışıldı. Aynı zamanda daha önce hem meme hem de diğer birçok solid tümörde çalışılmış olan immün inflamasyon temelli; CAR, LAR, PNI, SII, PIV, PLO, NLR, MLR değerlerinin hem metastatik meme kanseri prognoz tayini hem de B²PI ile korelasyonu değerlendirildi. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın metodolojisi retrospektif-kesitsel olup; 1 Ocak 2010-1 Ocak 2021 yılları arasında D.E.Ü.T.F. Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı'nda takipli, tanı anında metastatik olan meme kanseri ve tanı anında metastatik olmayıp takiplerinde metastaz gelişen meme kanseri tanılı 176 hasta dahil edildi. Çalışma evreni, dahil olma kriterlerine uyan tüm hastalar olarak belirlendi. Verilere, D.E.Ü.T.F. Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı kayıtlarından ve hastane dijital arşiv kayıtlarından ulaşıldı. Hastaların klinik, demografik, laboratuvar ve patolojik verileri retrospektif olarak incelendi. Bulgular: Çalışmamızın medyan izlem süresi 50,2±32,8 (1,1-145,4) aydır. Çalışmaya 176 hasta dahil edilmiş olup 111 (tüm hastaların %63,1'i) hasta de novo metastatikti. Hastaların ortalama yaşı 52,9±13,6'ydı. İzlemde 126 hasta (tüm hastaların %71,6'sı) exitus olmuştu. İntrinsik subtiplerin B²PI ortancaları, B²PI risk gruplarının her bir intrinsik subtipteki oranları, kemik metastaz oranları, akciğer metastaz oranları, B²PI'in parametrelerinden olan diğer grubuna dahil olan metastazlar birbirlerinden anlamlı olarak farklı bulundu. B²PI risk gruplarının, B²PI'i oluşturan organ parametrelerinden sadece birine ve birden fazlasına metastaz yapma oranları, akciğer metastaz oranları, beyin metastaz oranları, karaciğer metastaz oranları, kemik iliği metastaz oranları, effüzyon metastaz oranları birbirinden anlamlı derecede farklı bulundu. Sağkalım analizlerinde premenapozal hastaların postmenapozallere göre, ECOG-PS 0 olan hastaların ECOG-PS 1 ve 2 olan hastalara göre, tanı anında metastazı olmayanların de novo metastatiklere göre, genel sağkalımı anlamlı derecede yüksek bulundu. İntrinsik subtiplerde B²PI risk gruplarının genel sağkalım üzerine etkisi incelendiğinde; HER2+ ER- (HER2 aşırı ekspresyonu bulunan subtip) subtip hariç diğer subtiplerde B2PI risk gruplarının genel sağkalımlarında anlamlı farklılıklar saptandı. B2PI risk gruplarının genel sağkalımına bakıldığında düşük risk grubunun yüksek risk grubuna, orta risk grubunun yüksek risk grubuna göre median genel sağkalımı anlamlı olarak yüksek saptandı. İmmün inflamasyon temelli olan CAR, LAR, PNI, SII, PIV, PLO, NLR, MLR değerlerinin genel sağkalım üzerine etkisi saptanmadı. B²PI ile PIV arasında zayıf ama istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. Sonuç: Metastatik meme kanseri heterojen bir klinik tablo olması sebebiyle prognoz değişken seyretmektedir. Bu sebeple riske dayalı tedavi stratejileri geliştirmek amacıyla prognostik faktörler tanımlanmalıdır. B²PI metastatik meme kanseri hastaları için, günlük pratikte kolayca erişilebilen parametrelere dayalı bir klinik karar verme aracı olması sebebiyle prognoz tayini ve tedavi stratejileri geliştirilmesi amacıyla kullanabilir. Anahtar kelimeler: Metastatik meme kanseri, B² prognostik indeks, prognoz, sağkalım