Anadolu Selçuklu Dönemi mimari süslemelerinde sembolik Kûfi harfler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EVREN FULYA SHAHBAZ YILDIZ

Danışman: ŞENAY ÖZGÜR YILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Anadolu topraklarında Türk-İslam sanatlarının görsel belgeleri sayılabilecek pek çok mimari eser bulunmaktadır. Bu eserlerin motif ve kompozisyonları Türk kültürünün ve İslam inancının harmanlanmış birer yansıması olmuştur. İslam tasavvufundaki "Vahdet" inancı ilim, bilim ve sanatta her daim var olmuş, Türklerin İslamiyeti kabul edişi ve tasavvufla tanışmaları Türk-İslam sanat anlayışını özgün bir üsluba kavuşturmuştur. Bu çalışmada Kûfi yazı çeşitlerinden bahsedilmiş, sembolik anlamlarına yer verilmiştir. Tez konusu gereği Anadolu Selçuklu Dönemi mimari süslemelerinde tespit etmiş olduğumuz bazı Kûfi harfler hakkında bilgi verilmiştir. Harflerin bulunduğu yapılar tespit edilerek çizimleri yapılmıştır. Bu çalışma ile Kûfi'nin Türk-İslam sanatlarında kullanımı, mimari süslemelerdeki uygulamaları hakkında, farklı bir bakış açısıyla değerlendirmek ve yeni tanımlamalar yapabilmek hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kûfi, Sembolizm, Selçuklular, Anadolu Selçukluları, İslam Sanatları, Tasavvuf, Mimari Süsleme, Yazı, Arap Harfleri, Vahdet İnancı.