Nallıhan (Ankara) çevresinde olasılı paleosen yaşlı volkanik kayaların jeolojisi ve petrolojisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜLENT KASAPOĞLU
Danışman: Emrah Yalçın Ersoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Nallıhan (Ankara) çevresinde yer alan Paleosen yaşlı sedimanter kayaçlar, bazalttan riyolite değişen kompozisyonlarda arakatkılar içerir. Bu çalışmada volkanik kaya birimlerinin petrografik özellikleri, mineral kimyası, toplam kaya ana ve iz element jeokimyası ile Sr-Nd izotop bileşimlerinin tartışılması amaçlanmıştır ve bu volkanik ara katkılar radyometrik olarak yaşlandırılmıştır. Olivin, klinopiroksen ve plajiyoklas içeren ve yüksek MgO bileşimli bazaltik birimler sodik alkali karakter sunar ve normatif nefelin ile olivin içerir. Kuvars-normatif kayaçlar jeokimyasal olarak bazaltik andezit, andezit, benmoreyit, trakit ve riyolit gibi farklı bileşimlerden meydana gelir. Hem silis hem de magnezyum oksit bileşimine bağlı ana ve iz element değişim diyagramları bu volkaniklerin eş kökenli olduklarını ve kristal ayrımlaşması sürecini takip ettiklerini gösterir. Silise doymamış yüksek magnezyum oksit içerikli kayaçların iz element değerleri üzerinden manto kaynak kayacı yorumlanmıştır. N-MORB'a göre oranlanmış çoklu element diyagramlarında yüksek magnezyum oksit içeren nefelin-normatif bazaltik kayaçlar için büyük iyon çaplı litofil (BİL) elementler bakımından zenginleşme (10-100 kat) görülür. En ilksel kompozisyona sahip kayaçların ilksel Sr ve Nd izotop oranları artan silis ve magnezyum oksit değerlerine karşın düz desenler sunar. Tüm bu jeokimyasal veriler, manto kaynağının dalma-batmayla ilişkili zenginleşme gösterdiğini ve ilksel magmanın ileri derecede ayrımlaşmalı kristalizasyon ve az oranda kabuksal kirlenme süreçlerinden etkilenerek evrimleşmiş örnekleri oluşturduğunu gösterir. Elde edilen veriler, literatürde dilim kopması süreci ile kabul görmüş Kızderbent volkanikleri ile de karşılaştırılarak benzerlikleri ve farklılıkları irdelenmiş, jeodinamik yorumu yapılmıştır.