Sıçanlarda takrolimusun metabolizmasında sitokrom P 450 3A5 enziminin rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM GÜR
Danışman: SEDEF GİDENER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET SIÇANLARDA TAKROLİMUSUN METABOLİZMASINDA SİTOKROM P450 3A5 ENZİMİNİN ROLÜ Dr. Özlem Gür Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı, Balçova, izmir e-mail: ozlem.gur@deu.edu.tr Amaç: immünsüpresan etkisi nedeni ile organ transplantasyonlarında kullanılan takrolimusun metabolizmasında CYP 3A5 enziminin katkı oranının saptanmasıdır. Yöntem: Takrolimusun metabolizmasında CYP 3A4 ve 3A5 enzimlerinin rolünü açığa kavuşturmak için kontrol grubuna yalnızca takrolimus i.v., 1mg/kg uygulandı (grup 1). 2. ve 3. gruplara ise takrolimus uygulanmadan bir saat önce sırasıyla indinavir (10 mg/kg, i.v.) ve ritonavir (5mg/kg, i.v.) ön tedavisi yapıldı. 4. ve 5. gruplarda ise 2. ve 3. grup deneklere deney öncesi 2 gün 100 mg/kg dekzametazon peroral uygulandı. Takrolimusun EAA'sını hesaplayabilmek için her gruba takrolimusun uygulanmasını takiben 15., 30., 60., 75., 90., dk. ve 2., 3., 4., 8. ve 24. saatlerde kan örnekleri alınmış ve MEIA yöntemi ile ölçümler yapılmıştır. Bulgular: Ritonavir uygulanan grubun (grup 3) takrolimus EAA değeri (3428.1 ±683.33 ng.saat/mL), kontrol grubundan (394.56±1 27.51 ng.saat/mL) istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek iken (p<0.001), indinavir grubunda (533.5±1 39.85 ng.saat/mL gözlenen yükseklik istatistiksel olarak anlamlılık göstermemiştir. Dekzametazon uygulanan gruplarda ise EAA değerlerinin kontrol düzeylerine döndüğü gözlenmiştir. Sonuç: Takrolimus uygulanan hastalarda hem ilaç etkileşimleri, hem de yeterli immunsupresyon yapılabilmesi açısından CYP 3A5 enziminin önemli rol oynadığı göz önünde bulundurulmalıdır. Anahtar kelimeler: Takrolimus, CYP, EAA