Farklı konumlarda sübstitüent içeren, mono ve bis ftalonitril türevlerinin sentezi ve karakterizasyonu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ECE TÜRKSEVER

Danışman: Derya Topkaya Taşkıran

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında ileri türevlendirmelerde öncü molekül olarak kullanılabilecek ve biyolojik aktivite gösterebilecek farklı konumlarda sübstitüent içeren mono ve bis ftalonitril türevlerinin sentezi amaçlanmıştır. Yapılan bu çalışma iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda tetraetilenglikol sübstitüenti içeren ftalonitril türevleri, ikinci kısımda ise oksazol-5-on grubu içeren ftalonitril türevlerinin sentezi yapılmıştır. Çalışma kapsamında öncelikle 4-nitroftalonitril, monohidroksi ftalonitril, tetraetilenglikol-ditosilat, tetraetilenglikol-diiyodo, PN-monoTEG-I, 4,5-dikloroftalonitril, dihidroksiftalonitril ve PN-diTEG-I türevlerinin sentezi gerçekleştirilmiştir. Ardından ikinci kısmın aldehit grubu içeren öncü molekülleri olan Pht-1 ile Pht-2 yapılarının sentezi ve oksazol-5-on grubu içeren ftalonitril türevleri olan Pht-Ox-1, Pht-Ox-2, Pht-Ox-3, Pht-Ox-4, Pht-Ox-5 ve Pht-Ox-6 yapılarının sentezi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen türevlerin saflandırma işlemleri kolon kromatografisi ve kristallendirme yöntemleri ile sağlanmıştır. Sentezlenen tüm ftalonitril türevleri FT-IR, 1H-NMR, 13C-NMR, MALDI-MS spektroskopik yöntemleri ile tanımlanmış ve kanıtlanmıştır. Ayrıca oksazol-5-on grubu içeren ftalonitril türevleri için farklı çözücülerin kullanıldığı UV-Vis Absorpsiyon ve Emisyon spektroskopik yöntemleri uygulanmıştır ve yapılan çalışmalar sonucunda karakterize edilerek fotokararlılık testleri yapılmıştır.