Gebelerde emzirme tutumunun ilk altı ay emzirme süresiyle ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZNUR HERDEM KAÇAR

Danışman: NİLGÜN ÖZÇAKAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gebelerde Emzirme Tutumunun İlk Altı Ay Emzirme Süresiyle İlişkisi Dr. Öznur HERDEM KAÇAR, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, İZMİR Anne sütü, yaşamın ilk aylarında ihtiyaç duyulan besin maddelerini ve enerjiyi içeren, bebeği enfeksiyonlara karşı koruyan, kronik ve alerjik birçok hastalık riskini ve bebek ölümlerini azaltan ilk doğal gıdadır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) gibi sağlık kuruluşları 'yaşamın ilk altı ayı sadece anne sütü ile beslenmeyi, sonraki dönemde de tamamlayıcı gıdalarla birlikte en az iki yaşın sonuna kadar emzirmenin sürdürülmesini' önermektedir. Bu çalışmada; gebelerin emzirmeye ilişkin tutumlarını Iowa Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği (IIFAS) ile değerlendirmek ve postpartum 6. ayda emzirme durumlarını ve ilk altı ay sadece anne sütü (SAS) verme oranlarını sorgulayarak tutumla emzirme süresi arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amaçlanmıştır. Bu araştırma, kesitsel tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışma, İzmir il merkezindeki 11 ilçenin her birinden rastgele örneklem yöntemiyle belirlenen Aile Sağlığı Merkezlerine (ASM), 01.05.2018-30.06.2018 tarihleri arasında başvuran son trimester gebeler ile yüz yüze görüşülerek yapılmıştır ve ikinci aşamada, postpartum 6. ayda telefonda görüşülerek 333 kişi ile çalışma tamamlanmıştır. Katılımcıların IIFAS puanı ortalama 64,48±5,96 idi. Altıncı ay dolduktan sonra yapılan görüşmede annelerin %86,2'sinin emzirmeye devam ettiği görüldü. İlk altı ay SAS verme oranı %46,80 iken ortalama SAS ile besleme süresi 4,07±2,40 ay idi. Annenin emzirme tutumunu etkileyen faktörler eğitim durumu, çalışma durumu, aile gelir düzeyi, emzirme eğitimi alma durumu olarak bulunurken (p<0,05); emzirme tutumu ile anne yaşı, aile tipi, gebeliğin planlı olma durumu, çoğul gebelik, parite, kronik hastalık arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Altıncı ayda emzirmeye devam edenler ile etmeyenler arasında ve en az altı ay SAS ile besleyenler ile altı aydan az SAS verenler arasında da tutum puanı açısından anlamlı fark yoktu. Çalışmamızdaki ortalama SAS verme süresiyle tutum puanını incelediğimizde ise dört aydan az SAS verenler ile en az dört ay SAS verenler arasında anlamlı fark vardı (p<0,05). Çalışmamızda emzirme oranı yüksek olmasına rağmen SAS ile beslemenin istenilen düzeyde olmadığı görülmüştür. Gebelikte emzirmeye ilişkin pozitif tutum olmasına rağmen bu tutumun ilk altı ay SAS vermede yetersiz olduğu düşünülmektedir. Özellikle birinci basamakta, anne sütü ve emzirme üzerine sürekliliği olacak eğitim ve takiplerin, annelerin yanlış uygulamalarının önüne geçebileceği ve istenilen sürede SAS ile besleme oranlarını arttırabileceği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Sadece Anne Sütü, gebelik, tutum, emzirme