Türkiye'deki Modernleşme Çabalarının Sosyal Bilgiler ve Kapsamındaki Ders Kitaplarına Yansımalarının İncelenmesi (1932-2005)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ UZTEMUR

Danışman: Hasan Türker

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı Türkiye'deki modernleşme çabalarının sosyal bilgiler ve kapsamındaki (yurt bilgisi, hayat bilgisi, toplum ve ülke incelemeleri) ders kitaplarına nasıl yansıdığını ortaya koymaktır. Bu kapsamda 1932-2005 yılları arasında yayınlanan sosyal bilgiler, yurt bilgisi, hayat bilgisi, toplum ve ülke incelemeleri ders kitapları incelenmiştir. 1932-2005 yılları arasında yayınlanan ders kitapları geniş bir zaman aralığına karşılık gelmesi nedeniyle önemli görülen ilkokul ve ortaokul sosyal bilgiler öğretim programı değişikliğinin yaşandığı dönemler dikkate alınarak; 1932-1949, 1949-1968, 1968-1998, 1998-2005 olmak üzere dört tarihsel döneme ayrılarak incelenmiştir. Bu çalışma nitel araştırma yaklaşımına dayanmaktadır. Verilerin toplamasında doküman inceleme yöntemine başvurulmuştur. Araştırmanın evrenini oluşturan ders kitapları İzmir Milli Kütüphanesinden temin edilmiştir. Bu araştırma sonucunda Türkiye'deki modernleşme çabalarının 1932 ve 1970 yılları arasında yayınlanan ders kitaplarına net bir şekilde yansıdığı, 1970 sonrasında ise azalarak yer aldığı görülmüştür.