Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: OKAN TURHAN
Danışman: OKAN FISTIKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Su, varlığımızın temel taşı, tarih boyunca medeniyetlerin çevresinde kalkındığı, uğruna savaşlar verilen, vücudumuz için ise olmazsa olmaz, yaşamımızın kaynağıdır. Dünya üzerindeki su oranlarına baktığımız zaman suyun yaklaşık %97'sini okyanuslar ve denizler oluşturmaktadır. Fakat bu sular, içme suyu, tarım ve sanayi gibi amaçlarla kullanılamamaktadır. Bu yüzden tüm dünya devletleri, kendi sınırları içerisindeki kullanılabilir sular üzerinde havza bazında miktar ve kalite çalışmaları yürütmektedir. Suyun miktar ve kalite çalışmalarında genellikle, yerüstü suyu olan nehirler, yapay göller, doğal göller ve yer altı suları dikkate alınmaktadır. Miktar çalışmalarında suların hangi amaçla ve ne kadar miktarda kullanıldığı tespit edilerek gelecek projeksiyonları hazırlanmaktadır. Kalite çalışmalarında ise bu suları kirletebilecek noktasal ve yayılı kirletici unsurlar üzerinde çalışılmaktadır. Noktasal kirletici unsurların suları ne kadar kirlettiği belirlenebilmekte, yayılı kirletici unsurların suları ne kadar kirlettiği konusunda çeşitli yaklaşımlar geliştirilmektedir. Bu yaklaşımlar sonucunda yayılı kirlilik gösteren alanlar ancak alt havza bazlı olarak belirlenebilmekte olup, tedbir önerilememektedir. Bu çalışma, Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak mekânsal analizler ile özellikle yayılı kirlilikleri sayısal ve mekânsal olarak ortaya koyma imkânı sunmaktadır. Alansal kirletici unsurlar ve havza topoğrafyası ilişkilendirilerek, noktasal ve yayılı kirleticilerin izledikleri yolu ve kirlilik miktarlarını ortaya çıkartmaktadır. Bu çalışma kapsamında "Güzelhisar Havzası" çalışılmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, havzadaki noktasal ve yayılı kirlilik yüklerinin alansal dağılımını sayısal olarak sunabilmektedir. Bu sayede suları kirleten kirletici unsurlar ile ilgili, suyu iyi duruma getirmek için mekânsal olarak tedbirler programı sunma imkânı tanımaktadır.