Coğrafya Öğretiminde Mezarlıkların Önemi: Türkçe Literatürde Sistematik Bir Derleme Çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAAN AKKUŞ
Danışman: Raziye Çakıcıoğlu Oban
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada amaç mezar taşlarında bulunan yazı, çizim ve motiflerin coğrafya öğretim programına dahil edilmesi gerekliliğini tartışmak ve açıklamaktır. Nitekim, coğrafi birer unsur olarak mezar taşlarının önemli bilgiler içerdiği düşünülmektedir. Mezar taşlarının bizlere demografik, sosyokültürel ve ekonomik bilgiler vereceği literatürde yer edinmiştir. Hatta bu alanda o dönemin sağlık koşullarının ve sosyal ilişkilerinin de mezar taşlarından edinilebilecek bilgiler arasında olduğu belirtilmektedir. Bu bilgilerin coğrafya öğretiminde kullanılabileceği düşünülmektedir. Ancak literatürde coğrafya öğretimiyle ilgili bu konunun ele alınmadığı fark edilerek konunun araştırılması kıymetli bulunmuştur. Araştırma karma araştırma yöntemleri kullanılmıştır nicel araştırma yöntemlerinden sistematik literatür taraması, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve arazi gözlemi yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma sürecinde öncelikle mezarlıklar ve mezar sembolleri üzerine literatür taraması yapılmış, veri tabanları üzerinden anahtar kelimelerle tez ve makalelere ulaşılmıştır. Ulaşılan kaynak havuzunun içerisinden konu ile ilgili doğrudan ilişkili olmayanlar dışlama kriterinde tutulmuştur. Ardından kaynakların içerikleri taranarak coğrafya öğretimi bakımından değerlendirilmeye çalışılmıştır. Arazi gözlemleri yapılarak mezarlıklardan coğrafya öğretimine ilişkin mezar taşı örnekleri fotoğraflanmıştır. Orta öğretim coğrafya ders programı incelenerek mezarlık bilgisinin öğretim programında var olup olmadığı, varsa hangi zaman aralığında ve konularda olduğu, yoksa programa nasıl eklenebileceği tartışılmaktadır. Coğrafya öğretiminde mezar taşlarının yazı stili, çizimleri ve motiflerinin okunması bu sürecin nihayetinde öğretim programı çıktısı olarak bireylere ait mezar taşlarından pek çok bilgiye ulaşılması sağlanmaktadır. Bu bilgiler ışığında, aslında her bir mezar taşı ve mezarlık yapısı birer veri olarak da görülebilir. Bu verileri okuyabilen bireyler, aldıkları coğrafya eğitimi sonucunda o dönemin kaydı tutulmamış bilgilerine erişebilecektir. Söz konusu öğretim sürecinde bilgilerin programa katılması oldukça kolaydır. Öğretim açısından öncelikle