Evden çalışanlarda iş-ev etkileşiminin akıl sağlığı üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BUKET YILDIRIM ÜSTÜNER

Danışman: YÜCEL DEMİRAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Yaygınlaşan evden çalışma modelleri işyerlerini ve çalışanları birçok açıdan olumlu etkilemekle beraber bazı soru işaretlerini de yanında getirmektedir: çalışanın sosyal desteği nasıl etkilenir? İş ile evin sınırları belirginsizleşir mi? İş-ev etkileşimi nasıl etkilenir? Bu çalışmanın amacı evden çalışmanın iş-ev çatışması ve iş-ev çatışması üzerinden akıl sağlığına etkisini incelemektir. Yöntem: Bu kesitsel bir çalışmadır. Ekim 2021- Şubat 2022 tarihleri arasında kartopu örneklem yöntemi ile Google Forms aracılığıyla veri toplanmıştır. Türkiye'de özelde farklı sektörlerde çalışan 152 masa başı çalışana ulaşılmıştır. Kamuda çalışanlar, masa başı çalışmayan ve çalıştığı işyerinde altı aydan kısa süredir çalışanlar çalışmaya alınmamıştır. Bulgular: İş-ev çatışması artıkça anksiyöz duygu durumu (OR: 1.03, % 95 CI: 1.01-1.05) ve depresif duygu durumu artmaktadır (OR: 1.04, % 95 CI: 1.02-1.06). Kadınlar, erkeklere göre anlamlı olarak daha yüksek iş-ev çatışmasına maruz kalmaktadır (Kadınlar: 65.0, Erkekler: 60, p <0.05). Evden çalışanlarda anksiyöz duygu durumu varlığı daha fazla görülmesine rağmen, evden çalışma durumu ile iş-ev etkileşimi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Kadınlar için tamamen ofisten çalışmak (OR: 0.03, % 95 CI: 0.01-0.60), erkekler için de hem evden hem ofisten (mix çalışma) çalışma modeli (OR: 0.16, % 95 CI: 0.03-0.74) anksiyöz duygu durumundan koruyucudur. Kadınlar psikososyal risklerin çoğuna erkeklere göre daha fazla maruz kalmasına rağmen erkeklerin akıl sağlığı bu psikososyal risklerden daha fazla etkilenmektedir. Sonuç: Sonuç olarak iş-ev çatışması akıl sağlığını belirgin şekilde etkilemektedir. Evden çalışmanın bu ilişki üzerinde bir etkisi yoktur. Toplumsal cinsiyet rollerinin her iki cinsiyet üzerinde de olumsuz etkileri olabilmektedir. Bu nedenle toplumsal cinsiyet rollerini karşı politikaların varlığı toplum akıl sağlığı için önemlidir.