Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLGİN SAVRAN
Danışman: Özlem Bilik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma Koronavirüs Hastalığı (Covid-19) pandemi sürecinde ameliyat olan hastalarda basınç yarası insidansının ve seçilmiş risk faktörlerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı, kesitsel ve prospektif araştırma desenine göre yapılmıştır. Araştırma, bir üniversite hastanesinin Genel Cerrahi, Beyin ve Sinir Cerrahisi, Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniği'nde ameliyat olan (n=136) hastalar ile görüşülerek ve hasta dosyalarından elde edilen bilgilerle tamamlanmıştır. Veriler Mart 2021-Eylül 2021 tarihleri arasında toplanmıştır. Veriler araştırmacılar tarafından hazırlanan hasta tanıtım ve sosyodemografik özellikler formu ile ameliyat olan hastalar için basınç yarası gelişiminde risk faktörleri formu kullanılarak toplanmıştır. Basınç yarası riskini değerlendirmek için hastalara braden basınç yarası risk değerlendirme ölçeği uygulanmıştır. Basınç yarasını evrelemek için Ulusal Basınç Yaralanmaları Danışma Paneli'nin (NPIAP) basınç yarası evreleme sistemi kullanılmıştır. Hastaların verileri ameliyat sonrası 48-72 saatleri arasında cerrahi kliniklerde toplanmıştır. Araştırmada ikili grupların karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda t testi, kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ki-kare analizi, korelasyon analizinde ise Pearson testi kullanılmıştır. Hastaların korelasyon analizinde ilişkili çıkan verilerinin basınç yarası üzerine etkileri lojistik regresyon ile analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan hastaların %58.1'i (n=79) kadındır. Ameliyathane kaynaklı basınç yarası insidansı %37.5 (n=51) bulunmuştur. Basınç yarası oluşumu ile hastaneye yatış öncesi Covid-19 enfeksiyonu geçirmiş olmak arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p=0.010). Regresyon analizine göre, braden basınç yarası risk değerlendirme ölçeği puanının bir birim artması basınç yarası oluşumunu 0.642 kat artırmaktadır. Basınç yarası oluşumu ile cerrahi tipi, ameliyat süresi, ameliyat sırasındaki hasta pozisyonu, ameliyat sırasındaki vazopressör kullanımı, ameliyat sırasındaki anestezi tipi, ameliyat sırasındaki oksijen satürasyonu düzeyi, ameliyat sırasındaki mekanik ventilasyon süresi, ameliyat sırasındaki vücut sıcaklığı, ameliyat sırasındaki ekstrakorporeal dolaşım sistemi kullanımı, ameliyat sırasındaki sistolik kan basıncı, ameliyat sırasındaki diastolik kan basıncı arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Ameliyat olan hastalarda Covid-19 pandemisi sürecinde basınç yarası insidansının %37.5 (n=51) olduğu, hastaların ameliyat öncesi Covid-19 enfeksiyonu geçirmesinin insidansı arttırıcı faktör olduğu bu araştırmada bulunmuştur. Araştırma bulguları doğrultusunda Covid-19 enfeksiyonu geçiren hastaların risk değerlendirmesinin yapılarak, hemşirelik bakımının planlanması önerilmektedir. Anahtar sözcükler: basınç yarası; ameliyathane; hemşirelik; Covid-19