Avrupa Birliği'nin Arap Baharı sonrası dönemde Orta Doğu'daki demokrasi teşviki politikalarının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Avrupa Birliği (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM MASATLI

Danışman: İrem Aşkar Karakır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Arap Baharı(2010-2011), halkların hareketi olarak ortaya çıkarak Orta Doğu'yu önemli ölçüde yeniden şekillendirmiştir. Arap Baharı öncesi dönemde Avrupa Birliği'nin (AB) Orta Doğu'ya yönelik temel dışpolitikası bölge ülkelerindeki ekonomik ve siyasi reformları destekleyerek, bölge istikrarına katkı sağlamak olmuştur. Bu bağlamda, AB liderleri, bölgedeki istikrarın; göç, enerji, güvenlik ve ticaret gibi konularda kendi çıkarlarını korumalarına yardımcı olacağını düşünmüşlerdir. Soğuk Savaş sonrası dönemde bölgede siyasi reformları desteklemek için belirli girişimler içerisinde bulunan AB, bölgedeki otoriter siyasi rejimlerle işbirliği yapmıştır. Arap ayaklanmalarının patlak vermesi, AB'ne bölgeye yönelik demokrasi teşviki politikalarını gözden geçirmesi ve çıkar temelli yaklaşımı bırakarak norm temelli bir yaklaşımı benimsemesi için bir fırsat sağlamıştır. Ancak, Arap Baharı sonrası rejim değişikliği yaşayan bölge ülkelerinde geçekleştirilen ilk seçimlerde İslamcı partilerin elde ettiği başarılar, iç savaş yaşayan bölge ülkelerinden AB üyesi ülkelere yönelik artan mülteci akımları ve bölgede faaliyetini arttıran radikal terör örgütlerinin Avrupa ülkelerine yönelik tehditleri, AB'nin bölgede istikrarı sağlamaya yönelik çıkar temelli yaklaşımı yeniden benimsemesine neden olmuştur.