Yoksulluk, kalkınma ve kamu harcamaları analizi: Gelişmekte olan ülkeler örneği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BERNUR AÇIKGÖZ

Danışman: ASUMAN ALTAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Yoksulluk, insanlık tarihinde sürekli olarak var olan ve çözüm aranan bir sorundur. Kalkınma kavramı da, milli gelirin artması, eşitsizliğin azalması ve yoksulluğun önlenmesi gibi birçok kavramı içeren çok boyutlu bir süreç olması dolayısıyla yoksullukla yakından ilgilidir. Kamu harcamaları ise, bu süreçte yoksulluğun giderilmesi ve kalkınma amaçlarına ulaşma yolunda devletlerin etkili olarak kullandığı bir araçtır. Yoksulluk, kalkınma ve kamu harcamaları İlişkisinin analiz edildiği bu çalışmada hipotezler değişik alternatiflerle FMOLS yöntemiyle modellenmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular; kamu harcamalarının "uzun dönemde yoksulluğu azalttığı" hipotezini doğrulamaktadır. Ayrıca belirlenen hipotezler sınanırken yoksulluk olgusu küresel ölçekte dikkate alındığı için "küreselleşmenin dışa açıklık olgusuyla birlikte yoksulluğun giderilmesinde etkili olduğu" görüşü anlamlı bulunmamıştır. Diğer bir ifadeyle dışa açıklık göstergesinin yoksulluğun şiddetini artırdığı tezi daha etkin bir tez olarak yorumlanabilir. Bu sonuç dışa açıklık çerçevesinde literatürde kabul gören "yoksullaştıran büyüme" bulgusuyla da kısmen paralellik göstermektedir. Analiz sonuçlan gelişmekte olan ülkelerde kamu harcamalarının kalkınmayı artırdığı ve dışa açıklığın kalkınma üzerinde çok fazla etkili olmadığı şeklinde yorumlanabilir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin tersine, "serbest ticaret fikri, yapıları itibariyle birbirlerine benzeyen ülkeler açısından benimsenebilir" önermesiyle de uyumlu bulunmaktadır. Bu modellemeler sonucunda çalışmanın amacı çerçevesinde kurulan hipotezlerin bütünüyle gelişmekte olan ülkelere yönelik hipotezler olduğu ve araştırma sonuçlarının bu ülkeler açısından doğrulandığı görülmüştür. VI