İdarenin kusursuz sorumluluğu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANAN BOZAN AKYÜZ
Danışman: MELTEM KUTLU GÜRSEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İdare, işlem ve eylemlerinin neden olduğu zararları tazminle sorumludur. İdarenin hukuki sorumluluğu; idarenin kusurlu sorumluluğu ve kusursuz sorumluluğu olmak üzere iki farklı teoriye dayanmaktadır. İdarenin, kamu hizmetini yürütmek için kurduğu örgütlenmedeki eksiklikler ve giriştiği faaliyetlerin kusurlu olması nedeniyle ortaya çıkan zararlar, idarenin kusura dayalı tazminat sorumluluğunu doğurmaktadır. İdarenin faaliyet alanının artması, kullanılan teknolojinin ilerlemesi, idari örgütlenmenin giderek karmaşıklaşması gibi sebeplerle zarara neden olan olay ile idarenin kusuru arasındaki bağın kurulması ve kanıtlanması güçleşmiştir. Bunların yanı sıra idarenin işlem ve eylemlerinin neden olduğu zararların sadece idarenin kusurlu sorumluluğuna dayanılarak giderilmesinin toplumsal ihtiyaçları karşılamadığı görülmüştür. Gerçekten de kamu hizmetlerinin örgütlenmesi ve yürütülmesinde idarenin her hangi bir kusuru olmasa dahi yürütülen hizmetin bünyesinde mevcut olan veya hizmetin yürütülmesi için kullanılması zorunlu olan araç, gereç ve taşıtlar ile bayındırlık eser ve faaliyetleri içerdikleri kaçınılmaz riskler nedeniyle hizmeti yürüten kamu görevlilerinin, hizmetten yararlanan kişilerin ve hizmete tamamen yabancı olan üçüncü kişilerin bir takım zararlara uğramasına neden olabilmektedir. Yine idarenin, hukuka uygun idari işlem ve eylemleri nedeniyle toplumdaki bazı kişi ve gruplar, toplumun diğer fertlerine oranla özel ve olağandışı zararlara uğrayabilmektedir. İdarenin bünyesinde risk barındıran faaliyetleri veya hukuka uygun olmakla beraber kamu külfetleri karşısında eşitliğin bozulmasına neden olan idari işlem ve eylemlerinin yol açtığı zararlar klasik kusur teorisi ile tazmin edilemez iken idarenin kusursuz (objektif) sorumluluğu teorisi çerçevesinde tazmin edilmektedir. İdarenin kusursuz sorumluluğu teorisi; "fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi", "risk ilkesi" ve "sosyal risk" olmak üzere üç temel ilkeye dayanmaktadır. İdarenin kamu hizmetini, eksiksiz ve gerektiği şekilde yerine getirebilmek için bünyesinde risk barındıran araç ve gereçleri kullanmaktan ve riskli faaliyetlere girişmekten kaçınamayacağını ve teknolojik ilerlemeler sonucunda idarenin daha da tehlikeli araç ve gereçleri kullanmaya başladığı ve faaliyetlere giriştiği gerçeğini göz önüne aldığımızda idarenin kusursuz sorumluluğunun önemi bir kez daha ortaya çıkmaktadır. Yine ülkemizde sıkça yaşanan terör eylemleri ile sosyal olayların neden olduğu zararların "sosyal risk" kapsamında değerlendirilerek tazmin edildiğini nazara aldığımızda teorinin geniş bir uygulama alanına sahip olduğunu ve güncelliğini koruduğunu görmekteyiz. Çalışmamızda idarenin kusursuz sorumluluğu teorisini, dayandığı temel ilkeleri, idarenin kusursuz sorumluluğunun koşulları ile uygulama alanını tespit etmeye çalıştık. Bu konuda yazılmış olan temel eser ve makaleler ile konuya ilişkin yargı kararlarına yer vererek teoriyi çeşitli yönleri ile ele aldık.