Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Neslihan Gül
Danışman: Gizem Izmir Tunahan
Özet:
Günümüz mimarlığında cephe sistemleri çoğunlukla enerji verimliliği, iklimsel adaptasyon ve teknolojik yenilik ölçütleri üzerinden değerlendirilmekte; buna karşın kullanıcının algısı, davranışı ve mekânla kurduğu etkileşim çoğu zaman ikincil planda kalmaktadır. Bu çalışma, kinetik, adaptif ve pasif sistemler gibi farklı cephe türlerinde insan–mekân etkileşiminin kullanıcı merkezli boyutlarını sistematik biçimde incelemeyi amaçlamaktadır.
Araştırmanın temel hedefi, sürdürülebilir mimarlıkta cephe sistemlerinin yalnızca teknik performans göstergeleri üzerinden değil, kullanıcı deneyimi odaklı parametrelerle birlikte değerlendirilmesini sağlamaktır. Bu kapsamda kullanıcı konforu, algılanan kontrol, memnuniyet, davranışsal adaptasyon ve sistem kabulü gibi değişkenlerin cephe performansına etkileri çok boyutlu biçimde analiz edilecektir. Çalışma, insan–cephe etkileşimini kullanıcı merkezli, kullanıcıyla etkileşimli ve deneyime duyarlı olmak üzere üç düzeyde ele alacak; cephe sistemlerini yalnızca çevresel düzenleyiciler değil, aynı zamanda kullanıcı davranışı ve mekânsal deneyimi etkileyen bütüncül sistemler olarak değerlendirecektir. Araştırmanın sonuçlarının, sürdürülebilir mimarlıkta kullanıcı odaklı tasarım kriterlerinin geliştirilmesine ve bu alandaki yöntemsel yaklaşımların güçlendirilmesine önemli katkılar sağlaması beklenmektedir.
Araştırma, Web of Science (WoS) ve Scopus veritabanlarında bugüne kadar yayımlanmış hakemli çalışmaların kapsamlı bir sistematik taramasına dayanmaktadır. Çalışma, seçim sürecinin şeffaflığını ve tekrarlanabilirliğini sağlamak amacıyla PRISMA ilkelerine uygun biçimde yürütülecektir. Belirlenen çalışmalar, tematik içerik analizi yöntemiyle değerlendirilecek; nitel bulgular temalar altında sınıflandırılacak ve eğilimler, yöntemsel yaklaşımlar ile kullanıcı odaklı göstergeler arasındaki ilişkiler çözümlenecektir. Veri çeşitliliğinin uygun olduğu durumlarda meta-analiz yöntemiyle nicel karşılaştırmalar yapılacaktır. Araştırmanın sonunda, insan merkezli cephe tasarımına yönelik bir değerlendirme modeli geliştirilerek cephelerin yalnızca çevresel performans araçları değil, aynı zamanda kullanıcı deneyimini destekleyen etkileşimli tasarım bileşenleri olarak yeniden tanımlanması öngörülmektedir.