Sosyal izolasyon uygulanan sıçanlarda İnülin'in bilişsel fonksiyonlar ve şeker tercihi üzerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, fizyoloji, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİNEM TAŞYÜREK
Danışman: Müge Kiray
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sosyal izolasyon günümüzde artış gösteren, fiziksel ve mental açıdan sağlığı etkileyen bir faktördür. İnülin, beyni olumlu yönde etkileyerek, stresin ve depresyonun sebep olduğu anksiyete benzeri davranışları hafiflettici etkileri gözlenen bir tür prebiyotiktir. Bu çalışmanın amacı; sosyal izolasyon uygulanan sıçan yavrularında inülin desteğinin bilişsel fonksiyonlar ve şeker tercihi üzerine etkilerinin davranış testleri ile araştırılması, hipokampus (HPC) ile prefrontal korteksteki (PFC) TNF-α ve Sirtuin1 proteininin aracı rolünün biyokimyasal ve histolojik yöntemlerle incelenmesidir. Yöntem: Çalışmada, 32 adet 4 haftalık Spraque-Dawley türü dişi sıçanlar kullanıldı. Sıçanlar 4 gruba ayrıldı. Kontrol grubu (K) (n=8), Sosyal İzole grubu (Sİ) (n=8, 4 hafta sosyal izole), İnülin grubu (İN) (n=8, üçerli ya da dörderli gruplar, 4 hafta % 1.6 oranında inulinli serum fizyolojik çözelti verildi), İnülin Sosyal İzole grubu (Sİ + İN) (n=8, birbirini görmeyecek şekilde sosyal izole olarak, 4 hafta % 1.6 oranında inulinli serum fizyolojik çözelti verildi). 4 haftanın sonunda davranış deneyleri uygulandı. Deneylerin sonunda sıçanlar sakrifiye edildi. Prefrontal korteks (PFC) ve Hipokampus (HPC) bölgelerindeki TNF-α ve Sirt-1 seviyeleri ELISA kitleri ile ölçüldü. Bulgular: Deney sonuçlarına bakıldığında sukroz tercih testinde gruplar arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Ancak kontrol ve inülin grubunun başlangıç ve 4. hafta test sonuçlarında anlamlı fark görülmüştür. Açık alan testinde Sİ grubu orta alanda daha az süre geçirdi. Kat edilen mesafede Sİ daha az mesafe katetti. Kat edilen mesafe en fazla inülin gruplarında görüldü. Zorlu yüzme testi sonuçlarında Sİ grubu daha fazla süre hareketsiz kaldı. Kat edilen mesafede Sİ grubu daha az mesafe katetti. Sosyalliği ve anksiyeteyi değerlendiren sosyal yaklaşım ve sosyal yenilik testi sonuçlarında gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Ultrasonik vokalizasyon (USV) testinde sıçanların çıkardıkları sesler incelendiğinde gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. TNF-α seviyelerinde gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Prefrontal korteks dokusunda Sirt-1 seviyesi, kontrol grubuna göre diğer gruplarda anlamlı olarak düşük bulundu. Hipokampus dokusunda Sirt-1 seviyelerinde gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Sonuç: Bu bulgulardan yola çıkarak sosyal izolasyonun anksiyete benzeri etkileri olduğunu söyleyebiliriz. İnülinin, bu olumsuz etkiler üzerinde iyileştirici etkisi olabilmektedir. Ancak inülin uygulaması ve sosyal izolasyon hakkında daha çok çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır.