Türkçede belgisiz sıfat ve adılların anlamsal ve işlevsel özellikleri ve yabancı dil olarak Türkçede belgisizlerin öğretimi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DAMLA ELİF TİRYAKİ

Danışman: VELİ DOĞAN GÜNAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Dilbilgisi öğretimi dil öğretiminin vazgeçilmez bir parçasıdır. Ancak dilbilgisi tek başına yalnızca kurallar bütünü olarak değil, temel dil becerilerini destekleyici şekilde ve iletişim boyutu ile iç içe verilmelidir. Dilbilgisi öğretiminde, öğrenicinin hedef dilin yaşayan diline uygun bir şekilde yanlışsız, kolay ve hızlı iletişim kurmasına yardımcı bilgiler verilmektedir. Derlem çalışmaları yaşayan dili bizlere sunan kaynaklardan biridir. Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde de derlemlerden yararlanarak en sık kullanılan yapıların ve sözcüklerin öğretimine yer verilmelidir. Çalışmamızın inceleme konusu belgisiz adıllar ve belgisiz sıfatlar, bir sözcük ulamı olsalar da yapıları gereği birer dilbilgisi konusu olarak ele alınmaktadırlar. Çalışmamızda, Türkçenin içerisinde önemli bir yere sahip olan belirtme sıfatlarının "belgisiz sıfat" alt türü ile adılların bir alt türü "belgisiz adıllar", anlamsal ve işlevsel açıdan incelenmektedir. Belirtme sıfatları ulamı içinde yer alan belgisiz sıfatlar, varlıkları belirsiz olarak belirten sıfatlardır: bütün okullar, bazı kimseler, başka ülkeler… Belgisiz adıllar ise nitelik ve nicelik açısından hangi adın yerini aldıkları belli olmayan adıllardır. Çalışmamızın amacı, Türkçeyi yabancı bir dil olarak öğrenen/öğrenecek yabancılara, akademik bir yaklaşım ve bilimsel yöntemlerle öğretilecek alt yapıyı hazırlamaktır. Bu çalışma ile iki sözcük ulam türünün betimlenmesi ve yabancı dil olarak Türkçe öğrenicilerini hedef almış kitaplarda bu ulam türlerine nasıl yer verildiğine ve bu kaynaklardan hareketle belgisiz sıfat ve adılların nasıl ele alınması gerektiğinin anlatılması amaçlanmaktadır. Anahtar Sözcükler: Belgisiz adıllar, belgisiz sıfatlar, derlem, dilbilgisi öğretimi, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi.