Radyoterapide kullanılan bolus ile hasta cildi arasında kalan hava boşluklarının doz dağılımına etkisinin dozimetrik olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Medikal Fizik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞERİFE ELİF ÖZDEMİR
Danışman: AYŞEGÜL YURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Radyoterapide cilt dozunun artırılması ya da doku eksikliklerinin giderilmesi amacıyla bolus kullanılabilmektedir. Ancak bolus tam olarak cilde yapışmadığında bolus ile cilt arasında küçük hava boşlukları oluşabilmektedir. Bu çalışmada nazalkavite bölgesinde maskeye göre farklı konumlarda bolus yerleştirilerek yapılacak tedavi planlamasında bolus-cilt arasında meydana gelebilecek hava boşluklarının doz profiline etkisinin film dozimetre yöntemiyle belirlenmesi amaçlandı. YÖNTEM: Çalışmada 0,5cm ve 1cm kalınlıklarında boluslar kullanıldı. Her bir bolus kalınlığı için 3'er set-up oluşturuldu. Birincisi, rando fantomun baş boyun bölgesinde sadece maske varken Bilgisayarl Tomografi (BT) görüntüleri elde edilip Tedavi Planlama Sistemi'ne (TPS) aktarılarak bolusun sanal olarak maske üzerine konulması (sanal bolus), ikincisi bolusun maske altına konulması ile BT görüntüleri alınıp TPS'e aktarılması, üçüncüsü ise bolusun maske üzerine konularak BT görüntülerinin alınıp TPS'e aktarılmasıdır. TPS'e aktarılan her bir setup için planlamalar yapıldıktan sonra rando fantom kesitleri arasına gafkromik filmler yerleştirilerek her bir bolus kalınlığı için bolus maske altında ve üstünde setup'ları için ışınlamalar gerçekleştirildi. TPS (Tüm setup'lar için ) ve film dozimetre (bolus maske altında ve üstünde setup'ları) ile elde edilen doz profilleri burun ucu ve burun kenarında olmak üzere OmniPro I'mRT programı ile değerlendirildi. BULGULAR: 0,5cm bolus kullanıldığında burun ucu bölgesinde, sanal bolus ile bolus maske altında iken film ışınlaması için maksimum doz farkı %1,2, sanal bolus ile bolus maske üstünde iken film ışınlaması için %2,1 olarak bulundu. 1cm bolus kullanıldığında ise sanal bolus ile bolus maske altında iken film ışınlaması için maksimum doz farkı %1,2, sanal bolus ile bolus maske üstünde iken film ışınlaması için %2,5 olarak bulundu. 0,5cm bolus kullanıldığında burun kenarı bölgesinde sanal bolus ile bolus maske altında iken film ışınlaması için maksimum doz farkı %1,8, sanal bolus ile bolus maske üstünde iken film ışınlaması için maksimum doz farkı %2,8 olarak bulundu.1cm bolus kullanıldığında ise sanal bolus ile bolus maske altında iken film ışınlaması için %1,7, sanal bolus ile bolus maske üstünde iken film ışınlaması için %3,6 olarak elde edildi. Bolus kullanımında % 3'lük hata düzeyinin, her iki bolus kalınlığı için burun ucu bölgesinde aşılmadığı ancak burun kenarı bölgesinde aşıldığı görüldü. SONUÇ: 1cm bolus maske üstü yerleşiminde, burun kenarında bolus-cilt arasındaki hava boşluğundan dolayı verilmek istenen dozda sanal bolusa göre % 3'ü aşan sapma gözlendi. Sonuç olarak özellikle kıvrımlı anatomik bölgelerde bolus kullanımının olabildiğince BT çekimi öncesi öngörülmeye çalışılması ve öngörüldüğünde de bolusun maske altına yerleştirilerek BT çekimi ve tedavi planlama yapılması daha uygun olduğu görünmektedir.