İlkokul Türkçe Ders Kitaplarındaki Metinlerin ve Görsellerin Değerler Eğitimi Açısından İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE KAYA

Danışman: İlyas Yazar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkçe dersleri, öğrencilerin dil becerilerini geliştirmesinin yanı sıra onlara kültürel değerleri, etik ilkeleri ve toplumsal normları öğretme fırsatı sunması sebebiyle hem öğrencilerin karakter gelişimini desteklemekte hem topluma katkılarını olumlu yönde etkilemekte hem de değerler eğitimine katkıda bulunmaktadır. Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin ve görsellerin değerler bağlamında incelenmesi, öğrencilere daha derinlemesine bir eğitim deneyimi sunmak ve onların sağlıklı bir değerler sistemi geliştirmelerine yardımcı olmak için kritik öneme sahiptir. Bu sebeple Türkçe ders kitaplarında kullanılacak metinlerin ve görsellerin değerleri doğru ve etkili şekilde aktarabilecek özellikte olması önemli bir konudur. Bu amaçla araştırmada ilkokul Türkçe ders kitaplarında yer olan metinler ve görseller, değerler eğitimi bağlamında incelenmiş, metinlerin ve görsellerin içerdiği kök değerler ortaya konulmaya çalışılmış; değerler eğitimi yönünden daha etkili ders kitaplarının geliştirilmesine katkı sağlanması hedeflenmiştir. İlkokul Türkçe ders kitaplarında yer alan kök değerleri tespit edebilmek amacıyla doküman inceleme yöntemi kullanılmış, metinler ve görseller ifade ettikleri değerler açısından betimsel analize tâbi tutulmuş, metinlerin ve görsellerin incelenmesi ve yorumlanması neticesinde elde edilen veriler alt problemler doğrultusunda değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular incelendiğinde; her kök değerin Türkçe ders kitaplarında yer aldığı ancak dengeli şekilde dağılmadığı, bazı metin ve görsellerin değer içermediği, kök değerlerin bulunma sıklığının sınıf düzeylerine göre değişkenlik gösterdiği, sevgi değerinin tüm sınıf seviyelerinde en fazla vurgulanan kök değer olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmada; öğrencilere olumlu bir eğitim deneyimi ve sağlıklı bir eğitim materyali sunabilmek amacıyla kullanılacak metinlerin ve görsellerin dikkatli ve özenli seçilmesi gerektiği önerisinde bulunulmuştur.