Günümüz sanatında bir direniş formu olarak sanatçı aktivizmi ve Ai Weiwei sanatı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BAVER DOĞANAY

Danışman: RAGIP TARANÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, sanatçıların günümüzdeki toplumsal meselelere yaklaşım biçimine odaklanır. Savaş sonucu oluşan kitlesel göçler, insani problemler, işgal-yıkımlar ve özgürlüklerin kısıtlanması gibi durumlara aktivistler, sanat ve eylemle karşı durmuştur. Bireysel özgürlükleri ön planda tutulurken, aktivizmin caydırıcı gücüyle beraber kitlesel direnişin önü açılmıştır. Fütürizmle başlayan sanatsal direniş daha sonra Dada ile güçlü bir hal almış ve bu yeni başkaldırı biçimlerini aydın, yazar, edebiyatçı, ressam ve düşünürler oluşturmuştur. Bu da eylemin sanatla güçlü bir yol izlemesini sağlamıştır. Günümüzde Ai Weiwei, muhalif bir sanatçı olarak evrensel bir kimlik yakalamıştır. Evrensel bir problem olan insan yaşamına odaklanan sanatçı işlerinde politik ve eylem gücünü kullanarak insan hakları ihlallerine dikkat çekmiştir. Araştırmanın birinci bölümünde, muhalefetin aktivizme nasıl dönüştüğünden, sanatla direnişin ne demek olduğundan bahsedilmiş ve sivil toplum kuruluşlarının toplumsal olaylardaki rolüne değinilmiştir. İkinci bölümünde, Türkiye'de güncel sanat ve aktivizm, toplumsal hareketler, 68 olayları, gezi olayları gibi şehir direnişleri ve aktivist sanatçılar üzerine durulmuştur. Üçüncü bölümde ise Ai Weiwei'nin hayatına, işlerine ve aktivist duruşuna yer verilmiştir. Dördüncü bölümde sanatsal çalışmalarım 'şehir hakkı gerçeğinde Nusaybin örneği' başlığı altında ve araştırmanın çıkış noktası olan Nusaybin direnişi ele alınmıştır. Kentin yıkım sürecinden sonraki büyük değişimi ve isyankâr nüfus gruplarının denetlenmesine olanak verecek şekildeki inşası üzerine üretilen işlere ve pratiğime yakın sanatçı örneklerine yer verilmiştir.