Tip 2 diabetes mellituslu hastaların sağlık okuryazarlık düzeyleri ile yeme davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAMZE CAN

Danışman: Dilek Büyükkaya Besen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Tip 2 Diyabetli hastaların sağlık okuryazarlık düzeyleri ile yeme davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapıldı. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri, okuryazar, 6 aydan uzun süreli tip 2 diyabet tanısı olan 204 hasta katılmıştır. Çalışma Mart 2023- Aralık 2023 tarihinde tarihleri arasında Ankara ilinde bulunan bir şehir hastanesinde yürütülmüştür. Çalışmada hastaların; sosyo-demografik özellikleri, sağlık algısı, beslenme durumları ve hastalık durumlarını değerlendiren tanıtıcı anket formu ile ASOY-TR ve YYDÖ veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde IBM SPSS 26 programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde ölçekler arasındaki ilişki korelasyon analiziyle değerlendirilmiştir. Tanıtıcı bilgilerle ölçek ve alt boyutlarının karşılaştırılmasında; bağımsız örneklemde t testi, ANOVA ve Post Hoc Tukey testleri kullanılmıştır. Tip 2 Diyabetli hastaların; %57,4'ünün yetersiz, %37,7'sinin sorunlu-sınırlı sağlık okuryazarlığına sahip olduğu belirlenmiştir. Ön lisans ve üzeri eğitim durumuna sahip olan, BKİ'si obez kategorisinde olan hastaların sağlık okuryazarlık düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda sağlık okuryazarlığı ve yeme davranışı arasında zayıf ilişki saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda sağlık okuryazarlığı ve yeme davranışının birbirlerinden etkilenen faktörler olduğu belirlenmiştir. Diyabet ve komplikasyonlarının önlenmesi ve etkili hastalık yönetimi için bireylere sağlıklı beslenme davranışları kazandırıp eğitimler düzenlenmelidir. Diyabetli bireylerin sağlık okuryazarlık düzeyleri belirlenerek anlayabilecekleri düzeyde hastalık ve beslenme eğitimleri planlanmalıdır.