İznik (Nıcaea) Tiyatrosu'nda bulunmuş Roma dönemi sikkeleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLARA ÇAMLICA

Danışman: AYGÜN EKİN MERİÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İznik (Nicaea), Antik Dönem'de Bithynia Bölgesi'nde yer alan en önemli kentlerden biridir. Kent, antik ismi "Askania Limne" olan gölün doğu kıyısında yer almaktadır. Kent, her ne kadar denize uzak konumlanmış olsa da geniş bir göl kıyısına sahiptir ve oldukça verimli bir ova üzerine kurulmuştur. Ilıman bir iklim ve önemli ulaşım ağlarına sahip olmasından dolayı, Hellenistik Dönem'den Osmanlı Dönemi'ne kadar sosyal, ekonomik ve politik yönden önemli bir merkez haline gelmiştir. İznik Roma Tiyatrosu, Anadolu'da düz bir alana oturtularak tonozlar yardımı ile yükseltilen iki örnekten birisi olması dolayısıyla mimari açıdan oldukça önemlidir. 2016 ve 2018 yılları arasında yapılan kazı çalışmaları sırasında İznik Roma Tiyatrosu'nda ele geçen 1524 adet sikke içerisinden konservasyonu tamamlanmış 434''adet sikke incelenmiştir. Bu sikkeler'' arasından ''Roma Dönemi'ne'' ait olduğu anlaşılan sikkeler tespit edilmiştir. Bunların içerisinden kondisyonu daha iyi olan ve bir tarih aralığına indirgenebilen sikkelerin 169 adeti tez kapsamına alınmıştır. Sikkeler, kazı sırasında bulundukları konumlara, darp edildikleri döneme ve basıldıkları darphanelere göre sınıflandırılarak, tipoloji ve lejantları bakımından değerlendirilmiştir. Kataloğa dahil edilen iki adet sikke MS 2. yüzyıla tarihlendirilirken, 167 adet sikke ise MS 3-4. yüzyıl aralığına tarihlendirilmiştir. Tiyatronun çeşitli alanlarından ele geçen sikkelerin büyük çoğunluğunun Geç Roma Dönemi'ne ait olması, tiyatronun bu dönemde, en aktif kullanımını yaşadığını göstermektedir. MS 3. ve 4. yüzyıllarda Roma, dini, siyasi ve ekonomik açıdan birçok değişiklik yaşamıştır. Yaşanan bu değişiklikler tiyatro yapısını da büyük ölçüde etkilemiştir. Sikkeler özelinde elde edilen veriler, dönemin sosyal, ekonomik ve politik olayları gibi çok çeşitli konulardaki bilgileri günümüze ulaştırmaktadır. Ortaya konulan sonuçlar İznik Roma Tiyatrosu ve Nicaea Kenti açısından büyük önem arz etmektedir. Bunun yanı sıra Bithynia Bölgesi'nde yapılan çalışmalara ve Anadolu arkeolojisine yapacağı katkılar göz önüne alınarak, özenli ve titiz bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bithynia, Nicaea, Tiyatro, Roma, Geç Roma, Sikke.