Anaerobik performansı takım sporlarına özgü ölçen yeni bir saha testi geliştirme

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CELAL GENÇOĞLU

Danışman: BERKANT MUAMMER KAYATEKİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı anaerobik kapasiteyi sahada ölçen yeni bir testin (Modifiye Illinois Çeviklik Testi: Mod IÇT) geliştirilmesi, güvenilirliğinin araştırılması, Wingate Anaerobik Güç (WAnT) ve Koşu temelli Anaerobik Sprint (RAST) testleriyle ilişkisinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırmaya 43 erkek sporcu (10 hentbolcu, 9 basketbolcu ve 10 futbolcu; takım sporu yapan grup: TSG) ve (orta ve uzun mesafe atlet; bireysel spor yapan grup: BSG). İlk test günü laboratuvarda tüm sporcuların boy uzunluğu, vücut ağırlığı ve vücut yağ yüzdesi ölçülmüş, sporculara WAnT testi ve Mod IÇT; ikinci test günü RAST ve Mod IÇT tekrarı uygulanmıştır. Mod IÇT testleri uygulanırken arada en az bir gün dinlenme verilmiş ve bir katılımcının tüm testleri en fazla yedi gün içerisinde tamamlanmıştır. Testlerin bitiminde ve toparlanmanın beşinci dakikasında kalp atım hızı ölçülmüş ve parmak ucundan kapiller kan örneği alınıp kaydedilmiştir. Testlerin sonunda algılanan zorluk derecesi (AZD) sorulup not edilmiştir. Bulgular: Testlerin fizyolojik yanıtları TSG ve BSG arasında farklı değilken grup içinde farklı bulunmuştur. Anaerobik testler gruplar arasında karşılaştırıldığında WAnT sonuçları benzerdir. RAST sonuçlarında ise minimum güç (MG) ve yorgunluk indeksi (Yİ) için anlamlı fark yokken pik güç (PG) ve ortalama güç (OG) için TSG'de BSG'ye göre anlamlı olarak daha yüksektir. Yeni geliştirilen testteki toplam süre (TS), minimum süre (MS), pik süre (PS) ve Yİ skorlarının hepsi hem ilk deneme hem de ikincisinde gruplar arasında anlamlı olarak farklılıklar göstermiştir. Testler arasındaki korelasyon incelendiğinde BSG için dikkate değer anlamlı bir ilişki yokken, TSG için RAST ve Mod IÇT arasında anlamlı negatif korelasyonlar bulunmuştur. Yeni geliştirilen saha testinin tekrar uygulamasında sadece BSG'de TS test retest sonucu anlamlı olarak farklıyken diğer tüm sonuçlar her iki grup için de benzerdir. Bland-Altman analizine göre Mod IÇT BSG'de PS değeri hariç diğer MS, TS ve Yİ ve TSG'de tüm parametreler iki test arasında uyumluluk sınırları içinde bulunmuştur. Sonuç: Mod IÇT'nin fizyolojik olarak anaerobik metabolizmayı baskın olarak kullanan güvenilir bir test olduğu belirlenmiştir. Mod IÇT, takım sporlarındaki çeviklik becerisini (yön değiştirme dışında hızlanma ve yavaşlama) barındırdığı ve kolay uygulanabilen bir saha testi olduğu için anaerobik kapasiteyi belirlemekte kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Anaerobik kapasite, Wingate Anaerobik Güç Testi, RAST, Illinois Çeviklik Testi, Çeviklik