4. sınıf sosyal bilgiler dersinde görsel sanatların "Kültür ve miras" öğrenme alanı etkinliklerinde kullanılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GONCA KÜÇÜK TURAN
Danışman: HANİFE KESKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sosyal bilgiler, bulunduğu toplumun kültürünü, yaşayış tarzını kabul ederek benimsemiş ve toplumu ilerletme amacı olan etkili vatandaş yetiştirme odaklı bir derstir. Yaşadığı toplumu barındırdığı değer ve tutumlarla tanımaya başlayan ilkokul çağındaki çocukların ihtiyaç duyduğu bilgiler ve temel kavramlar özellikle sosyal bilgiler dersinde ele alınarak bu yöndeki ihtiyaçlar giderilmeye çalışılmaktadır (Safran, 2011, s. 14). Bu yönde edinilmesi gereken kazanımların öğrenciye en etkili şekilde kazandırılması, öğrencinin öğrenme sürecine severek katılması, öğrendiği bilgilerin kalıcılığını en yüksek seviyede tutması büyük önem taşımaktadır. Bu yüzden ders anlatımları bu noktalara hassasiyet gösterilerek planlanmalıdır. Kültürün tamamını oluşturan parçalardan biri de sanattır. Sanat eserleri yapıldığı dönemin yaşantı şekline ve kültürel yapısına dair bilgileri barındırmaktadırlar. Günümüzde karşılaşılan sanat eserlerine geçmişin sanat anlayışı da yansımıştır. Kültür ve sanat arasındaki bu ilişki sonucunda bu iki kavramın birbirini şekillendirerek sanatın duygu, düşünce ve inanışları iletmeye yardımcı önemli araçlardan olduğu görülmektedir (Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], 2005, s.17). Görsel sanatlar dersi, kişilerin yaratıcı öğrenme etkinlikleriyle görme ve ifade etme becerilerinin beslenip geliştirildiği derstir. Görsel sanatlar, bireylerin estetik duyarlılığa sahip olmasında, düşünen, araştıran, sorgulayan bireyler olmasında etkilidir (Mamur, 2010, s.175). Resimsel kanıtlar, öğrencinin görsel belleğinin gelişmesinde önemli bir yere sahiptir. Görsel materyaller ile öğrencilerin tarihi olayları hayal etmeleri kolaylaşır, unutmaları da zorlaşır (Ata, 2002, s.125). Araştırmada, yarı deneysel deneme modellerinden olan eşitlenmemiş "ön test-son test kontrol gruplu" desen kullanılmıştır (Büyüköztürk, 2017, s.32). Kültür ve miras öğrenme alanının görsel sanatlar yoluyla öğretimi bağımsız değişken; öğrenci başarıları ise bağımlı değişken olarak ele alınmıştır. Bu araştırma Şanlıurfa'nın Eyyübiye ilçesinde yer alan bir devlet okulundaki 4. Sınıf öğrencileri ile yapılmıştır. Bu okulda deney grubunda ve kontrol grubunda yer alan 4. Sınıf öğrencileri rastgele (yansız) olarak seçilmiştir. Yapılan araştırma, Kültür ve Miras öğrenme alanına ait kazanımların görsel sanatlar kullanılarak öğrenciler tarafından etkili bir şekilde edinilmesini amaçlamıştır. Deney ve kontrol grupları üzerinde yapılan uygulamanın etkililiğini ölçmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan ve gerekli izinlerin alındığı 20 çoktan seçmeli sorudan oluşan başarı testi kullanılmıştır. Başarı testlerinden elde edilen sonuçlar, SPSS 22 paket programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda deney grubunda kullanılan ders planlarının başarılı sonuç almada etkili olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Görsel Sanatlar, Kültür ve Miras, Sosyal Bilgiler