Ephesos savunma yapı ve sistemleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FIRAT BARANAYDIN
Danışman: BİNNUR GÜRLER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Aristoteles kenti kent yapan öğeleri sayarken savunma yapılarının önemine ayrıca vurgu yapmıştır. Kenti kent yapan o kente aidiyet hisseden vatandaşlar ve onları güvende tutacak savunma yapılarıdır. Gerçekten de Antik Çağlar'da yaşanan kaotik ortam ve savaşlar savunma yapılarını kent için olmazsa olmaz hale getirmiştir. Bugün İzmir ili Selçuk ilçesinde bulunan Ephesos bir dönem Roma İmparatorluğu'nun Asia Eyaletine başkentlik yapmış dünya kültür mirasının en önemli yerleşim alanlarındandır. Tunç Çağları'ndan Beylikler Dönemi'ne kadar kesintisiz yerleşimin olduğu kent bu dönemler içerisinde farklı noktalarda konumlanarak geniş bir yerleşim alanı oluşturmuş ve bu alanların güvenliği için etrafları savunma yapı ve sistemleri ile çevrelenmiştir. Bu çalışma Helenistik Dönem temeli üzerine Ephesos'ta yapılmış tüm savunma yapılarını incelemeyi, birbirleri ile olan organik bağlarını, yapım tekniklerini, tipolojik olarak literatürdeki yerlerini, üzerine gelişen sonraki dönem savunma yapılarını belirlemeyi, bu veriler ışığında da kentin dönemsel merkezleri ve kullanım alanları hakkında sonuçlara ulaşmayı amaçlamıştır. Bu amaçlar doğrultusunda arkeolojik kazı çalışmaları, anolojik ve stil kritik karşılaştırmalar, arkeometrik analiz yöntemleri, yüzey araştırmaları, epigrafik, arkeozoolojik, antropolojik ve arkeogenetik incelemeler, arkeojeofizik taramalar, antik ve güncel kaynak verilerinin taranması ve savunma yapılarının gerekli mimari belgelendirilmesi yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma Helenistik ve Roma Çağı Ephesos'u (Panayır ve Bülbül Dağları arasındaki), Tunç, Helenistik, Geç Antik Çağ, Bizans Çağı ve Beylikler Dönemi Ayasuluk Tepesi, ayrıca Ephesos kent çevresi kırsal alanları üzerinde kurulan savunma yapılarını kapsamıştır.