Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUSE PEKER
Danışman: Cemile Arzu Aytekin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmada,Jean Michel Basquiat'ın benzersiz grafiti sanatının, özyaşam öyküsü, sosyal, politik, ekonomik,kültürel eğilimleri, yaratıcı ego ve başkaldırı kavramları ekseninde göstergebilimsel analizinin yapılması amaçlanmaktadır. Aynı zamanda Jean Michel Basquiat'ın sanatının çocuk resimlerinin soyutlayıcı kavrayışının üst düzeyde bir temsili olduğu, sanatçının yaratıcı egosunu sanatı aracılığıyla ortaya koyduğu ve sanat eserlerinin başkaldırı niteliği taşıdığı savunulmaktadır. Bu sebeple öncelikle yaratıcılık, ego, yaratıcı ego kavramları detaylı ve özenli araştırmalar ekseninde sunulmuş sonrasında özellikle postmodern sanatta başkaldırının tarihi aktarılmıştır. Sanatçının dahil olduğu siyah gençlik altkültürünün ve grafiti kültürünün tanınması, sanatçının özyaşam öyküsü kadar önemli görülmüştür. Bu sebeple Jean Michel Basquiat'ın aidiyet geliştirdiği siyah gençlik altkültürü ve grafiti kültür ortamının tanınması, o toplumun tüm karakteristik etkinlik ve ilgi alanlarının, yaşam biçimi içinde bulunan her öğenin incelenmesini de gerektirmektedir. Gündelik yaşamın arka planında kalan tüm toplumsal eğilimler ve olguları da kapsayan bu kavrayış semiyotik değer taşır ve kültürü oluşturan tüm öğeler gösterge olarak görev yapar; bu bağlamda araştırmada özellikle görsel göstergebilim analiz tekniklerinden yararlanılmıştır. Sanatçının sanatında oluşturduğu bağlamlar, kurduğu yapısal ve zihinsel ilişkiler, eşleştirmeler ve simgeleştirmeler, figür,zemin ve mekan kurgusu, belleğini etkileyen tüm dinamikler dikkate alınarak sanat yapıtlarındaki doluluk ve boşluk oranları, zihinsel imgeleri ve düşünce sistemleri, inançları, soyutlama teknikleri, kurduğu benzerlikler, sözcükler ve zihinsel imgelerinden oluşan iletmek istediği tüm mesajlar, kullandığı özgün sanatsal dilin özellikleri olarak görülmektedir. Sanatçının postgrafiti sanatının, saf bir iletişim yolu olduğu, yapıtlarının göstergebilimsel analiz yöntemi ile de ortaya konmuştur. Son olarak bu araştırma Jean Michel Basquiat'ın post-grafiti sanatının 'mükemmel' analizi iddiasında olmamakla birlikte, sanatta Yaratıcı Ego ve Başkaldırı kavramları ekseninde Jean Michel Basquiat'ın kültürel kapasitesini,yaşadığı tüm çatışmaları, yaşam ve düşünce biçimlerini, kültürel ve sanatsal kapasitesini ortaya koyarak eleştirel perspektifler sunmaktadır. Ülkemizde Jean Michel Basquiat ile ilgili, yukarıda belirtilen kavramlar açısından sanatçıyı ve sanatını ele alan başka bir akademik çalışmanın olmayışı da, araştırmanın ilgili literatür açısından değerini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Yaratıcı Ego, Başkaldırı, Jean Michel Basquıat, Grafiti Sanatı, Görsel Kültür, Göstergebilimsel Analiz.