Oyuncu-rol ilişkisi bağlamında Brecht Tiyatrosu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı (Konservatuvar), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ERCÜMENT ACAR

Danışman: SEMİH ÇELENK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Modern Tiyatro ve oyunculuk yöntemleri, yeniyi arayış çabalarıyla birlikte hem sahneleme anlayışında hem de role yaklaşım biçiminde beraber hareket etmişlerdir. Bu çabanın bilimsel bir sonucu olarak Stanislavski ilk önemli atılımı yaptıysa da Bertolt Brecht, role yaklaşımın iki bin yılı aşkın düzlemini kırmış ve önemli bir değişimi gerçekleştirmiştir. Bu değişimde ona öncülük eden "Avant-garde" akımlar ve Erwin Piscator' un "Politik Tiyatro"sunun dışında Doğu geleneğinin de payı göz ardı edilemez. Bu bilgiler ışığında sunacağımız Epik Tiyatro' nun oyunculuğa yaptığı katkı ve oyuncunun bu bağlamda rolüne olan yaklaşımı kronolojik bir sırayla analiz edilmiştir. Antik Yunan Tiyatrosu ile başlayan oyun yazarlığı ve tiyatronun Aristoteles tarafından belirlenen biçim ve içerik kurallarının oyunculuğa yaklaşımı bir orijin olarak belirlenmiştir. Bu noktadan başlayarak, sahne-oyuncu-seyirci ilişkisinin de geçirdiği evreler ele alınmıştır. Amaç, oyuncunun dramatik tiyatro anlayışı ile geldiği noktanın belirlenmesinden sonra Bertolt Brecht' in Epik Tiyatrosu' nun oyuncu-rol ilişkisi bağlamında ele alınması olmuştur. Bu noktaya kadar elde edilen veriler Brecht' in kuramsal yaklaşımıyla analiz edilip sunulmuştur. Akabinde prova notları ve Brecht' in reji yaklaşımlarıyla desteklenip, oyuncu-rol ilişkisi anlatılmıştır. Bu akış içinde Bertolt Brecht' in yaklaşımı bütünden kopmamayı gerektirdiğinden, karşılaştırmalı bir yaklaşım öncelikli olarak tercih edilmiştir. Bugün hala Bertolt Brecht' in getirdiği yaklaşımı izlemeye ve geliştirmeye çalışan tiyatro topluluklarının olduğu dikkate alınırsa, bu çalışmada elde edilecek sonucun sadece oyuncu-rol ilişkisine değil epik tiyatro düşüncesine de eğilerek yapılması uygun görülmüştür.