The influence of emotional maltreatment, emotional schemas, and avoidance on gaming addiction and exercise addiction

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MERVE DENİZCİ NAZLIGÜL

Danışman: ADVİYE ESİN YILMAZ SAMANCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı duygusal kötü muamele (duygusal istismar ve duygusal ihmal) ile iki tür davranışsal bağımlılık (oyun bağımlılığı ve egzersiz bağımlılığı) arasındaki ilişkide olumsuz duygusal şemaların ve kaçınmanın aracı rolünü incelemektir. Oyun bağımlılığı ve egzersiz bağımlılığı ayrı davranışsal bağımlılıklar olarak ele alınmıştır. Araştırma örneklemi 431 video oyunu oynayan oyuncu ve 300 egzersiz yapan katılımcıdan oluşmaktadır. Çalışmada iki farklı demografik bilgi formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği Kısa Form, Leahy Duygusal Şema Ölçeği, Bilişsel Davranışsal Kaçınma Ölçeği, Oyun Bağımlılığı Ölçeği ve Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği-21 uygulanmıştır. Önerilen modelin uygunluğu, iki farklı örneklem grubu üzerinde ayrı ayrı gerçekleştirilen yol analizleri ile test edilmiştir. Duygusal kötü muamele değişkenleri dışsal değişkenler iken duygusal şemalar ve kaçınma değişkenleri aracı değişkenleridir. Oyun bağımlılığı ve egzersiz bağımlılığı ise içsel değişkenlerdir. Araştırmanın bulguları duygusal istismara uğrayan oyuncuların duygular hakkında daha fazla olumsuz inançlara sahip olduğunu, bu inançların daha yüksek davranışsal sosyal kaçınmayı ve bilişsel sosyal olmayan kaçınmayı yordadığını, ve bu kaçınma türlerinin daha fazla oyun bağımlılığına dönüştüğünü göstermektedir. Ayrıca, duygusal istismara ve duygusal ihmale uğrayan egzersiz yapan kişilerin duygular hakkında daha fazla olumsuz inançlara sahip olduğu, bu inançların daha yüksek davranışsal sosyal kaçınmayı yordadığı ve bu kaçınmanın daha fazla egzersiz bağımlılığına dönüştüğü bulunmuştur. Öte yandan, duygusal istismara ve duygusal ihmale uğrayan egzersiz yapan kişilerin duygular hakkında daha fazla olumsuz inançlara sahip olduğu, bu inançların daha yüksek davranışsal sosyal olmayan kaçınmayı yordadığı ve bu kaçınmanın düşük düzeyde egzersiz bağımlılığı ile sonlandığı bulunmuştur. Klinik çıkarımlar, sınırlılıklar ve ileride yapılacak çalışmalar için öneriler tartışılmıştır.