Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üyelik sürecinde Gümrük Birliğinin kamu gelirleri üzerindeki etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULKERİM AYAZ

Danışman: MUSTAFA SAKAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gelişen ve değişen dünyamızda milletlerin birbirleriyle olan ilişkileri eskiye nazaran artmış, bilhassa İkinci Dünya Savaşından sonra daha da hız kazanmıştır. İkinci Dünya Savaşının Avrupa'da yapmış olduğu yıkım, Avrupa devletlerini entegrasyona itmiş ve bunun sonucu olarak, bugünkü Avrupa Birliği meydana gelmiştir. Türkiye, değişen ve gelişen dünyada, tercihini Batı Blok'undan yana yapmış ve Avrupa Birliği dışında kalmamak için 1959'da Avrupa Ekonomik Topluluğuna ortaklık için başvuruda bulunmuş, 1963 'te Toplulukla Ankara Anlaşması imzalanmıştır. Türkiye, Ankara Anlaşmasının bir süreci olarak, 1 996 yılında Gümrük Birliğine girmiştir. Türkiye Gümrük Birliği ile birlikte gümrük vergisi ve eş etkili mali yükümlülükleri sıfırlamış, ayrıca üçüncü ülkelerden yapılacak ithalatta da Avrupa Birliğinin Ortak Gümrük Tarifesini uygulamaya başlamıştır. Gümrük Birliği sonrası dönemde, Türk ekonomisinde bir büyüme/kalkınma görülmüştür. Fakat bu büyümeyi/kalkınmayı tamamen Gümrük Birliğine bağlayamayız. Bu büyümenin/kalkınmanın iki sebebi olabilir. Birincisi, ekonomi, GSMH'nin %6.1 oranında küçüldüğü 5 Nisan 1994 depresyonundan çıkıp gelişme aşamasına girmiş olmasıdır. İkincisi ise, 6 Mart 1995'te imzalanan Gümrük Birliği anlaşması piyasanın büyüyeceği, rekabetin ve dış ticaretin artacağı beklentisini doğurmasıdır. Avrupa Birliği ile ilişkiler Türkiye için her zaman çok önemli, bir o kadar da zorlu bir süreci ifade eder. 1963'te Ankara Anlaşması'nın imzalanmasıyla başlayan ve günümüze değin farklı evrelerden geçen ilişkileri şekillendiren gelişmeler kimi zaman tarafların birbirlerinden beklentilerinde değişikliklere yol açsa da, ne Türkiye tam üyelik kararından vazgeçebilmiş, ne de Avrupa Türkiye'yi tamamen reddedebilmiştir. Sonuç olarak diyebiliriz ki, Türkiye, Avrupa Birliğine tam üyelik sürecinde, çeşitli beklentilerle Gümrük Birliğine girmiş fakat umduğunu bulamamıştır. V