Çanakkale Boğazı'nın Kuzey Ege Denizi zooplanktonu üzerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü, Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYLİN DİNÇ
Danışman: KEMAL CAN BİZSEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Türk Boğazlar Sistemi boyunca Karadeniz'den Ege Denizi'ne ulaşan su kütlesi ile Ege Denizi su kütlesinin arasındaki zooplankton biyokütle alışverişi ve bu fiziksel durumun belirlediği zooplankton kommünite yapısının iki mevsimde incelenmesi üzerine odaklanmıştır. 2001 yılının bahar ve 2002 yılının kış mevsimlerinde Çanakkale Boğazı'nın Ege Denizi'ne açıldığı bölgede 1 1 istasyondan, iki ayrı tabakadan zooplankton örnekleri alınmıştır. Çalışma ortamında deniz suyuna ait sıcaklık, tuzluluk, yoğunluk ve ışık geçirgenliği gibi fiziksel parametreler ayrıca derinlik boyunca ölçülmüştür. Zooplankton bolluk değerleri ve bu değerlerden yararlanılarak Margalef tür zenginliği (d), Shannon- Wiener çeşitlilik indeksi (H'), Pielou'nun evenness hesabı, Rarefaction (ESn) hesabı, Morisita-Horn Benzerlik indeksi ile yaygm türlerin bulundukları istasyonlar arasında birey sayısı ve fiziksel parametreler bakımından korelasyon analizi yapılmıştır. Çalışma sonucunda, bugüne kadar çalışma bölgesinde yapılan çalışmalarda gözlenen tür kompozisyonunun hemen hemen aynısına rastlanmıştır. Bahar mevsiminin yüzey tabakasında, Karadeniz suyunun yayılım etkisinin en üst düzeyde olması nedeniyle zooplankton yapısı açısından diğer mevsim ve tabakalardan bariz bir farkla ayrıldığı belirlenmiştir. Bu tespit, suyun ve taşıdığı Karadeniz kökenli türlerin Kuzey Ege'deki zooplanktonun yapısı üzerindeki belirleyici etkisini göstermektedir. Yüzey ve dip tabakaları arasında zooplankton tür kompozisyonu ve bolluk değerleri açısından yüksek benzerlikler belirlenmiştir. Ayrıca, Ege Denizi'nden Çanakkale Boğazı yoluyla Marmara ve Karadeniz'e taşman biyokütlenin Karadeniz'den taşman biyokütleden neredeyse %50 daha fazla olduğu belirlenmiştir. Anahtar sözcükler : Çanakkale Boğazı, zooplankton dağılımı, biyokütle transferi