İlkokul öğrencilerinin yeme davranışlarının ve ebeveynlerin besleme tarzlarının çocukluk çağında görülen obeziteye etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK DEMİR
Danışman: MURAT BEKTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, ilkokul öğrencilerinin yeme davranışlarının ve ebeveynlerin besleme tarzlarının çocukluk çağında görülen obeziteye etkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma, tanımlayıcı-kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya Eylül 2014-Mart 2015 tarihleri arasında İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ilkokullar arasından basit rastgele örneklem yöntemi ile seçilen İnönü İlkokulu, İlhan Onat İlkokulu ve Mustafa Şık İlkokulunda bulunan 1201 öğrenci ve ebeveyni alınmıştır. Veriler, çocuk-ebeveyn sosyo-demografik veri toplama formu, çocukların yeme davranışları anketi ve ebeveynlerin besleme tarzı anketi ile toplanmıştır. Veriler, yüzdelik hesaplamalar, ortalama, çocukların obezite durumların değerlendirilmesinde ki-kare, spearman korelasyon analizi, pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamızın bulgularına göre, öğrencilerin daha çok 9 yaşında olduğu belirlenmiştir (%26.0). Çalışmaya katılan öğrencilerin % 52'si kız, %48'i ise erkektir. Çalışmaya katılan öğrencilerin %16.9'u obezdir. Çalışma değişkenleri ile obezite durumları arasındaki ilişkiler göz önüne alınarak beş model oluşturulmuştur. Birinci modelde; ebeveynin çocuğun kilosu hakkındaki düşüncesi, çocuk cinsiyeti, çocuk sayısı, baba eğitimi, anne ve baba beden kitle indeksi, ikinci modelde; gıdadan keyif alma, duygusal aşırı yeme, gıda hevesliliği, tokluk hevesliliği ve yemek seçiciliği, üçüncü modelde; cesaretlendirici besleme, sıkı kontrollü besleme, dördüncü modelde; gıdadan keyif alma, duygusal aşırı yeme, gıda hevesliliği, tokluk hevesliliği, duygusal besleme, yemek seçiciliği, beşinci modelde; ebeveynin çocuğun kilosu hakkındaki düşüncesi, çocuk cinsiyeti, duygusal aşırı yeme, gıdadan keyif alma, çocuk sayısı, sıkı kontrollü besleme, cesaretlendirici besleme ve baba beden kitle indeksi çocukluk çağı obezitesini etkilemektedir (p<0.05). Sonuç ve Öneriler: Bu çalışmada, çocukların yeme davranışlarının ve ebeveynlerin besleme tarzlarının çocuklarda obezite görülme durumunu etkilediği belirlenmiştir. Ebeveynlerin besleme tarzlarının ve çocukların yeme davranışlarının çocuklarda görülen obeziteyi nasıl etkilediğinin boylamsal olarak incelenmesi önerilir. Anahtar Kelimeler: Çocuk, obezite, çocukların yeme davranışları, ebeveynlerin besleme, tarzları.