Yenidoğan sarılıklarında yeni fototerapi kriterlerinin klinik izlem ve tedaviye etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLSÜM DİLMEN ÖNOL
Danışman: Nuray Duman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, yenidoğan sarılığının yönetiminde 2022 yılında güncellenen Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) kılavuzunun, klinik etkilerini, sarılık yönetiminde yapılan tıbbi müdahaleleri ve hastaneye yatışları azaltmadaki etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, ≥35. gebelik haftasında doğan bebeklerde AAP 2022 kılavuzu ile 2023 Türk Neonatoloji Derneği (TND) protokolü karşılaştırılarak fototerapi, kan değişimi ve hastaneye yatış gibi klinik sonuçlar analiz edilmiş, yeni eşik değerlerin ülkemizdeki yenidoğan sarılığı yönetimine etkisi değerlendirilmiştir. Bu karşılaştırmayla, ülkemiz sağlık sistemi için daha güvenli ve etkin bir sarılık yönetim yaklaşımı belirlenmeye çalışılmıştır. Gereç ve Yöntem: 35. gebelik haftası ve üzeri ardışık doğan 305 yenidoğan prospektif olarak izlendi. Randomizasyon amacıyla, ayın tek günlerinde doğan bebekler TND 2023, çift günlerinde doğanlar ise AAP 2022 rehberine göre takip edildi. Anne yanı ve taburculuk sonrası izlem ilgili kılavuz önerilerine uygun olarak alındı. Tedavi kararları alınırken nörotoksisite risk faktörlerinin tümü dışlanamadığında bebekler riskli olarak değerlendirildi. Bulgular: Olguların %71'i sezaryenle doğdu. Bebeklerin %53'ü TND, %47'si AAP rehberine göre takip edildi. TND'ye göre izlenen bebeklerde daha fazla kapiller bilirubin ölçümü yapılması gerekse de istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır. Toplam 50 bebekte (%16,4) fototerapi uygulandı; TND grubunda fototerapi ihtiyacı istatistiksel anlamlılığa ulaşmasa da daha yüksekti (%19,6 ve %13,4). Aynı şekilde ortanca fototerapi süresi ve hastanede yatış günü TND grubunda daha fazla olsa da anlamlı fark gözlenmedi. Tekrarlayan fototerapi ihtiyacı yalnızca TND grubunda %17 oranında gözlendi (p=0.04). Modellemeler, tüm bebeklerin TND rehberine göre izlenmesi durumunda hastaneye yatış oranının %20,3, AAP rehberine göre izlendiğinde ise %11,1 olacağını öngörmüştür. TND grubunda kan değişim sınırına 2 birim yaklaşan ya da aşan bebek yoktu, AAP grubunda ise kan değişim sınırına 2 birim yaklaşan 3 olgu saptandı. Bu 3 olguya rehbere uygun arttırılmış bakım uygulandı ve kan değişimi gerekmedi. Olguların işitme testleri, nörolojik muayene ve MR bulguları normal idi. Sonuç: Çalışmamız, AAP 2022 kılavuzunun gereksiz fototerapi ve hastane yatışlarını azaltma potansiyelini ortaya koymaktadır. Kısa dönem klinik izlem sonuçları güvenli olduğunu düşündürmüştür. AAP 2022 kılavuzunun uygulanmasıyla fototerapi gereksinimi yarı yarıya azalacaktır. Bu oran ülke geneline modellendiğinde çok ciddi sayıda yenidoğanın hastane yatışı ve fototerapi maruziyetinin azalacağı öngörülebilir. Ancak istatistiksel anlamlılığa ulaşmasa da kan değişim sınırına yakın daha fazla bebek görülme olasılığı göz önünde bulundurulmalı ve gerektiğinde arttırılmış bakım uygulama koşulları sağlanmış olmalıdır. Ülkemiz için en uygun yaklaşımın belirlenebilmesi için çok merkezli daha geniş kapsamlı çalışmalar planlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Yenidoğan sarılığı, Hiperbilirubinemi, AAP 2022 kılavuzu, Fototerapi, Hastane yatışı