The distribution and cycling of polybrominated diphenyl ethers (PBDEs) in environmental compartments at İzmir area


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BANU ÇETİN

Danışman: MUSTAFA ODABAŞI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İzmir bölgesinde yedi adet bromlu difenil eter (PBDEler) (BDE-28, -47, -99, -100, -153, -154 ve -209) dış havada, toprakta, organik filmlerde ve su örneklerinde incelenmiştir. Dış hava çalışmaları dört örnekleme bölgesinde gerçekleştirilmiş (Yarıkentsel, 2 Kentsel ve Endüstriyel) ve PBDE'lerin mevsimsel ve yerel değişimleri incelenmiştir. Tüm bölgelerde en çok BDE-209 bulunmuş ve penta ve deka teknik karışımlarının baskın olduğu gözlenmiştir. Junge-Pankow ve KOA-tabanlı modeller kullanılarak PBDE'lerin gaz-partikül dağılımları incelenmiştir. Kuru çökelme örnekleri Yarıkentsel ve Kentsel örnekleme bölgelerinde dış hava örnekleriyle eş zamanlı olarak ölçülmüş ve partikül kuru çökelme hızları partikül konsantrasyonları ve akıları kullanılarak hesaplanmıştır. Toprak örnekleri on üç farklı bölgeden alınmıştır. Ayrıca çelik endüstrisinin filtre tozu da incelenmiştir. Genel olarak endüstriyel ve kentsel bölgelerde daha yüksek konsantrasyonlar gözlenirken yarıkentsel bölgelerden alınan topraklarda daha düşük PBDE konsantrasyonları bulunmuştur. Organik filmlerdeki PBDE'ler de farklı özelliklerdeki iç ve dış camlarda incelenmiştir. Dört farklı tip otomobilin iç camları da yaz ve kış aylarında örneklenmiştir. Dış hava ve su konsantrasyonları İzmir Körfezi kıyısındaki bir noktada eş zamanlı olarak ölçülmüştür. Her bir PBDE için gaz ve çözünmüş konsantrasyonların birbirleriyle önemli ölçüde ilişkili olduğu görülmüştür. Bu da, atmosferin yüzeysel sulardaki PBDE konsantrasyonlarını kontrol ettiğini ve sedimentin yüzey sularına ciddi bir katkısı olmayabileceğini göstermektedir. Hava-su arakesitindeki net akı bu çalışmada ölçülen Henry kanunu sabitleri kullanılarak hesaplanmış ve BDE-28'in genel olarak buharlaşma, diğerlerinin ise havadan suya çökelme eğiliminde olduğu bulunmuştur.