Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUKET ÇELİK
Danışman: Özlem Bilik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmanın amacı kalça kırığı nedeniyle ameliyat olan hastalara bakım verenlere uygulanan danışmanlığın bakım verenlerin bakım yüküne, stres düzeyine ve yaşam kalitesine etkisini incelemektir. Araştırma iki aşamalı bir çalışmadır. Araştırmanın ilk aşaması; niteliksel, ikinci aşaması yarı deneyseldir. Araştırmanın birinci aşaması tanımlayıcı niteliksel tipte olup, örneklemini kalça kırığı nedeniyle ameliyat olan hastalara ilk kez bakım veren 25 aile üyesi oluşturmuştur. Bakım verenlerin verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanırak toplanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasının örneklemini ise kalça kırığı nedeniyle ameliyat olan hastalara bakım veren 73 aile üyesi (girişim grubu n=35, kontrol grubu n=38) oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Bakım Veren Tanıtım Formu, Zarit Bakım Yükü Ölçeği, Bakım Veren Stres İndeksi ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Veriler taburculukta yüz yüze, ameliyat sonrası 1. ay ve 3. ayda ise telefon ile görüşülerek toplanmıştır. Araştırmanın birinci aşamasının verileri içerik analizi ile değerlendirilmiş, "bilgi gereksinimi", "Alzheimer ve kalça kırığı olan hastasının bakımında karşılaşılan güçlükler", "hastanın iyileşmesi ve kendi kendine yeterliliği hakkında endişe" olmak üzere üç ana tema belirlenmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasının verilerinin değerlendirilmesinde ki kare testi, t testi, tek faktörlü varyans analizi ve tekrarlı ölçümlerde iki faktörlü varyans analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda bakım verenlerin danışmanlık alma durumuna göre taburculuk, ameliyat sonrası 1. ay ve 3. ay ölçümlerde; zarit bakım yükü puan ortalamaları, ameliyat sonrası 1. ay ve 3. ayda ise bakım veren stres indeksi puan ortalamaları ile yaşam kalitesi ölçeği mental sağlık, mental rol, yaşamsallık, sosyal fonksiyon, ağrı ve genel sağlık puan ortalamaları arasında anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0,05). Bu nedenle bakım verenlere ameliyat öncesi, sonrası ve taburculuk sonrası evde bakımı da içerecek şekilde hastanın tedavi ve bakım sürecine yönelik bireyselleştirilmiş danışmanlık hizmeti verilmesinin, bakım verenlerin bakım verme sürecini yönetmesini ve sürdürmesini kolaylaştırdığı düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: bakım veren, bakım, danışmanlık, hemşirelik, kalça kırığı