Kant ve Hegel'in Politika Felsefesinde Savaş ve Barış

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Felsefe Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hülya Dedebek

Danışman: Hakan Çörekcioğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada savaş ve barış kavramları Immanuel Kant ve G.W. F. Hegel'in politika felsefeleri çerçevesinde incelenmektedir. Bu çalışmanın amacı, her iki filozofun perspektifinden hareketle bir devletin iç politikasının, dış politikasını ve dolayısıyla savaş ve barışa dair tutumunu nasıl belirlediğinin gösterilmesidir. Kant ve Hegel'in politika felsefeleri, onların tarih felsefelerinden ayrı düşünülemez; zira her iki filozof da tarihte özgürleşmeye doğru bir ilerleme olduğu fikrinden hareket ederler. Öte yandan Kant ve Hegel, bu hedefin gerçekleştirilmesi doğrultusunda politika felsefelerini farklı biçimlerde kurgularlar ve bu farklılık en belirgin biçimde onların dış politikalarının konusu olan savaş ve barışa dair düşüncelerinde açıkça görülür. Kant, insan türünün tarihte özgürleşme hedefine ulaşmasının ancak tüm dünyada barışçıl bir düzen sağlanması ile mümkün olabileceğini ileri sürer. O, ünlü eseri Ebedi Barış metninde dünyada kalıcı bir barışın sağlanabileceği fikrini, ahlaki ve hukuki temeller üzerine inşa eder; böylece o, ebedi barış fikrini bir ideal olmanın ötesine taşıyarak somut olarak gerçekleştirilmesinin imkanlarını ortaya serer. Bu nedenle, bu çalışmada Kant'ın politika felsefesinin bileşenleri olarak onun tarih, ahlak ve hukuk felsefeleri incelenmiştir. Hegel de savaş ve barış meselesini bir tarih felsefesi zemininde inceler, ancak onun tarih felsefesi, sisteminin diğer tüm bileşenleri gibi ontolojisi üzerinde temellenir. Buna göre mutlak varlık olan Tin tarihte kendisini açımlayarak özbilince ulaşmak suretiyle kendisini gerçekleştirir; yani özgürleşmeye doğru ilerler. İnsanlar ve devletler bu erek doğrultusunda eylemde bulunurlar. Bu bağlamda Hegel için de savaş ve barış, bir devletin iç ve dış politikası ile ilişkilidir. Ona göre savaş iç politika açısından halkların ve devletlerin gelişme sürecinin bir dinamiğidir; dış politika açısından ise devletlerin bekasıyla ilintili olan ontolojik bir zorunluluktur. Hegel barışı ise savaşın sonunda ortaya çıkan, savaş gibi geçici bir durum olarak görür. Çünkü o, savaş ve barışı diyalektik bir ilişki içinde tanımlar. Bunlardan dolayı Hegel'in savaş ve barış meselesine yaklaşımını, onun politika felsefesi bağlamında incelemek, onun tarih felsefesi, hukuk felsefesi, ahlak felsefesi ve ontolojisi zemininde gerçekleşebilir.