Bilirubinin NLRP3 inflamazom aktivasyonu üzerine in vivo ve in vitro etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir Uluslararası Biyotıp ve Genom Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: İLKCAN ERCAN ORHAN
Danışman: ŞERMİN GENÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yenidoğan bakımındaki çağdaş gelişmelere rağmen, hiperbilirubineminin neden olduğu bilirubin kaynaklı nörolojik disfonksiyon (BIND), gelişmekte olan ülkelerde önemli bir ölüm veya kalıcı sakatlık nedeni olmaya devam etmektedir. İnflamasyonun, bilirubin maruziyetinden sonra beyin hasarının ana nedenlerinden biri olduğu düşünülmektedir, ancak kesin mekanizma hala bilinmemektedir. Bu projenin amacı, in vitro ve in vivo incelemelerde bilirubinin inflamatuar aktivasyon ve piroptotik hücre ölümünün etkisini araştırmak ve inflamatuar aktivasyonun NLRP3'e bağlı olup olmadığına karar vermektir. N9 mikroglia hücre hattında 50 μM bilirubin uygulaması sonucu, IL-1β sitokin artışı, IL-1β, NLRP3 mRNA ekspresyonunda artış ve kaspaz-1 (p20), IL-1β ve NLRP3 protein seviyelerinde yükselme ile inflamazom aktivasyonu olduğu gösterilmiştir. Mikroglial hücre ölümüne yol açan bilirubin ile ilişkili inflamazom aktivasyonu arasındaki ilişki propidium iyodür boyama ile belirlemiştir. İnflamazom aktivasyonu ve hücre ölümünün NLRP3 yolu aracılığıyla aracılık edip etmediği, NLRP3 siRNA inhibisyonu ile fonksiyonel analizlerle doğrulanmıştır. Yenidoğan yabanıl tip farelerde cisterna magnaya 10 µg ve 20µg bilirubin enjeksiyonunu takiben IL-1β, NLRP3 mRNA ve protein seviyelerinde artış, kaspaz-1 (p20) salgılanmasında artış ile NLRP3 inflamazom aktivasyonu gösterildi. Aksine, bilirubin enjekte edilen NLRP3 nakavt (Nlrp3-/- ) ve kaspaz-1 nakavt (Kaspaz-1-/-) fareleri aktif kaspaz-1 veya IL-1β salgılamamıştır. Tüm bu bulgular, bilirubinin beyindeki inflamazom aktivasyonunda rol oynadığını ve NLRP3'ün bu aktivasyon için gerekli olduğunu göstermektedir. Altta yatan moleküler yolakların tanımlanmasıyla, NLRP3 inflamazom ve bilirubin toksisitesi arasındaki bağlantı üzerine ek araştırmalar, bilirubin toksisitesinde yeni terapötik yaklaşımların geliştirilmesi için yeni bir yön sağlayabilir.