Stratejik yönetim kapsamında yapay zeka rolü üzerine nitel bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FARİDA MAMMADOVA
Danışman: Oytun Boran Sezgin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, stratejik yönetim süreci ve aşamalarında yapay zeka kullanımının ne kadar mümkün olduğunu öğrenmek, bu kullanımın işletmeye ve karar verme sürecine nasıl fayda sağlayabileceğini ve bu işbirliğinin, stratejik yöneticiye nasıl katkıda bulunabileceğini açığa çıkarmaktır. Aynı zamanda, stratejik yönetim sürecinde, yapay zeka kullanımı sırasında stratejik yöneticinin hangi görevlere sahip olduğunu, bu işbirliğinin nasıl yönetilmesi gerektiğini, stratejik yönetim sürecinde yapay zeka kullanımının ne tür engellerle karşılaşabileceğini araştırmak amaçlanmıştır. Yapay zeka ve stratejik yönetim süreci arasındaki mümkün olabilecek işbirliğini derinlemesine irdeleyebilmek adına bu aşartırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden olan "ölçüt önekleme" ve "kartopu örnekleme" yöntemleri kullanılmıştır. Bu çalışmada betimleyici araştırma tipi kullanılmıştır Araştırma sorularına cevap bulmak adına, stratejik yönetim ve yapay zeka kavramlarının her ikisine aşina olan ve çalışma hayatında bu işbirliğini değerlendirebilen 11 katılımcı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sırasında katılımcılar ile olan diyalogların ses kaydı alınmış ve sonrasında bu ses kayıtları dinlenerek metin haline dönüştürülmüştür. Analizler sonucunda, yapay zekanın karar verme sürecinde yardımcı rolünü üstlenen, stratejik yönetim süreci ve aşamalarındaki faaliyetleri hızlandırarak, senaryolar geliştirebilen, var olan veri ile seçenekler sunabilen bir sistem olduğu bulgusu elde edilmiştir. Yapay zeka ve stratejist ilişkilerinde bir direnç olduğunu, günümüz işletmelerinde yöneticilerin bu sistemlerin stratejik yönetim sürecine sağlayabileceği katkıdan habersiz olduğu, bununla ilgili bilgi düzeyinin yetersiz olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda araştırma sonucunda, yapay zeka sistemleri kullanımı sırasında, insanın, beceri, sezgi, içgüdü ve tecrübesiyle her zaman önde olduğu bulgusu da elde edilmiştir.