Aristoteles'te eristik akıl yürütme


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYKUT OMUR

Danışman: REŞAT LEVENT AYSEVER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Eristik akıl yürütme tarzları veya genel olarak safsatalar, Antik Yunan dünyasının büyük filozofu Aristoteles'ten bu yana filozofların üzerine eğildiği bir konu olmuştur. Ancak mantık ve akıl yürütme hataları olarak kavramsallaştırılan safsatalara dair günümüzdeki modern akademik çevrelerin çözümlemeleri ile Aristoteles'in Sofistçe Çürütmeler yapıtında eristik akıl yürütme türü ve sofistlerin görünüşte çürütme yöntemleri olarak anladığı bu safsataları çözümleme biçimi farklılık göstermektedir. İlkesel olarak eristik ile diyalektik arasındaki ilişkiyi ortaya koyan Aristoteles'e göre safsataların ortaya çıkmasında ve doğru görünüşünün temelinde dil, dünya ve bu ikisi arasındaki ilişkinin doğru olarak anlaşılamaması, bir takım hatalı inanç ve varsayımlar ile birlikte çıkarım ile çürütmeye dair bilgisizlik yatmaktadır. Böylece Aristoteles eristik akıl yürütme ve safsataları mantık -özelde tasım mantığı- zemininde çözümlemekten çok ontolojik ve epistemolojik bir zemin üzerinde çözümlemiş ve sınıflandırmasını dili merkeze alarak yapmıştır. Buna göre o, hatalı bir akıl yürütme türü olarak sınıflandırdığı eristik akıl yürütme ile doğru akıl yürütme türleri arasındaki çizgiyi de belirlemiş olmaktadır. Sonuç olarak bu tezde Schreiber'in yorumları ve referansları ile birlikte Aristoteles'in tasım mantığında eristik akıl yürütmeyi nasıl konumlandırdığı, eristik akıl yürütme tarzları olarak belirlediği safsataları nasıl çözümlediği ve hangi çözümleri sunduğu gibi meseleler aydınlatılmaya çalışılmıştır.