Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerin sağlıklı kardeşlerinin zihin kuramı, aile işlevselliği, psikososyal ve fiziksel morfolojik özellikler açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT EYÜBOĞLU
Danışman: HÜSEYİN BURAK BAYKARA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, DSM IV Otizm Spektrum Bozukluğu tanılı çocukların sağlıklı gelişim gösteren kardeşlerinin zihin kuramı, aile işlevselliği, sosyal iletişim, yaşam kaliteleri ve fiziksel morfolojik özelliklerini, yaş ve cinsiyet gibi sosyodemografik özellikler açısından birebir eşleştirilmiş sağlıklı gelişim gösteren çocuklar ile karşılaştırmaktır. Yöntem: Çalşımaya Eylül 2013-Mart 2014 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'nde takip edilen DSM IV'e göre Otistik Bozukluk, Asperger Bozukluğu ve Yaygın Gelişimsel Bozukluk-Başka Türlü Adlandırılamayan tanılı 41 hastanın sağlıklı gelişim gösteren 41 kardeşi ve ailesinde herhangi bir psikiyatrik bozukluk öyküsü olmayan ve sağlıklı gelişim gösteren 43 kontrol alındı. Çalışmaya katılan çocuk ve ergenler ile tanısal bir psikiyatrik görüşme yapılmıştır (Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli- ÇDŞG-ŞY). Olgu ve kontrol grubuna Sosyodemografik Veri Formu, Güçler Güçlükler Anketi, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği, Zihin Kuramı Testleri, Duygu Tanıma Ölçekleri uygulanmıştır. Olgu ve kontrol grubu ebeveynlerine Sosyal İletişim Ölçeği, Çocukluk Otizm Değerlendirme Ölçeği, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği ebeveyn formu, Güçler Güçlükler Anketi ebeveyn formu uygulanmıştır. Ayrıca olgu ve kontrol grubunun her iki elinin ikinci (2D) ve dördüncü (4D) parmak uzunlukları ölçülmüş ve saç kıvrım özellikleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Olgu grubunun Sosyal İletişim Ölçeği puanları anlamlı olarak daha yüksekti. Olgu grubunun Yaşam Kalitesi Ölçeği fiziksel sağlık toplam puanı, duygusal işlevsellik puanı, ölçek toplam puanı ve psikososyal sağlık toplam puanı, Zihin Kuramı Testi toplam puan, Duygu Tanıma Ölçekleri toplam puanları, her iki el 2D:4D oranı anlamlı olarak daha düşüktü. Olgu grubundaki erkeklerin saç kıvrımları kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha fazla sayıda saat yönünün tersindeydi. Sonuç: DSM IV Otizm Spektrum Bozukluğu tanılı çocukların sağlıklı kardeşleri uluslar arası tanı ölçütlerine göre herhangi bir psikiyatrik bozukluk kriterlerini karşılamasalar bile bu çocukların sosyal alanda zorluk yaşadıkları, empati becerilerinin kısıtlı olduğu ve başkalarının düşüncelerini anlamada zorlandıkları ve farklı minör fiziksel özellik sergiledikleri gözlenmiştir. Kardeşlerin psikososyal işlevselliklerini anlamak, bu çocuklar için ilerde bireyselleştirilmiş tedavi programları geliştirme açısından önemlidir. Anahtar Kelimeler: Otizm spektrum bozukluğu, otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların sağlıklı kardeşi, zihin kuramı