7. sınıf öğrencilerinin çoklu temsil temelli öğretim sürecindeki zihnin geometrik alışkanlıklarının incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARİFE TOLGA
Danışman: BERNA CANTÜRK GÜNHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Geometri matematiğin önemli dallarından biridir. Diğer disiplinlerle ilişkilendirmelerin kurulduğu geometri öğrenme alanının, günlük hayat problemlerinde kullanılması ile bireylerin geometrik düşünmeleri gelişir. Geometri düşünme gelişimlerini sağlayan diğer bir kavram da geometrik alışkanlıklardır. Zihnin geometrik alışkanlıkları, bireylerin geometrik düşünme becerilerini destekleyen üretici düşünme yollarından biridir (Driscoll, 2007). Bu düşünme yolları ile öğrencilerin geometrik düşünmelerinin nasıl geliştirileceği alışkanlık bileşenlerine göre açıklanmıştır. Zihnin geometrik alışkanlıkları teorik çerçevesine göre öğrencilerin geometrik problemleri çözerken uygun düşünme yollarını seçip, kullanmaları desteklenir. Farklı düşünme yollarının öğrenilmesinde etkili olan diğer bir durum matematiksel kavramların anlamlandırılmasında çoklu temsillerin kullanılmasıdır. Dinamik ortamda geometrik şekillere ait özellikleri gözlemleme fırsatı sunan dinamik yazılımlar ile öğrencilerin çoklu temsilleri kullanıp, temsiller arasındaki ilişkileri görebileceği ve bu durumun onların geometrik kavramları anlamlandırmasında etkili olacağı düşünülmektedir. Bu yüzden bu çalışmada öğrencilerin çoklu temsil temelli öğretim süreçlerindeki zihnin geometrik alışkanlıkları incelenmiştir. Bu süreçlerde kullanılan Geogebra etkinliklerinde öğrencilerin rahat ve samimi ortamda tartışmalarına izin verilerek temsil kullanımları desteklenmiştir. Araştırma 2020-2021 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde öğrenim görmekte olan dört adet 7. sınıf öğrencisiyle birlikte yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak Geogebra destekli etkinlikler ve öğrencilerin zihnin geometrik alışkanlıklarını incelemek amacıyla geometrik sorular kullanılmıştır. Geogebra destekli etkinlikler ve problemler içeren bu çalışma uzaktan öğretim yoluyla çevrimiçi olarak nitel yöntemlerden öğretim deneyi ile yürütülmüştür. Bu öğretim deneylerinde kullanılan geometrik etkinlikler yoluyla öğrencilerin tartışmaları sağlanarak çoklu temsilleri kullanmalarına, fikirlerini dinamik ortamda gözlemlemelerine fırsat verilmiştir. Bu etkinliklerden sonra her bir öğrenciyle bireysel olarak görüşmeler yapılarak öğrencilerin geometrik alışkanlıkları incelenmiştir. Öğrencilerden toplanan veriler içerik analizi ile yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda Geogebra programının kullanıldığı çoklu temsil temelli öğretim süreçlerinin ilerleyen aşamalarında öğrencilerin matematiksel dillerinin, tartışmalarının geliştiği, fikirlerini rahatça uygulayabildikleri, ilgili öğrenme alanlarına yönelik geometrik alışkanlıklarında ilerlemeler yaşadıkları görülmüştür.