Binek araç süspansiyon rotilinin mafsal çıkma yükü performansının sonlu elemanlar ve mekanik testler ile incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Teknolojileri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİL AKYEL

Danışman: BAHADIR UYULGAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Binek araçlarda rotlar yönlendirme sisteminde görevlerini yaparken statik, dinamik ve yatak yüklerine maruz kalmaktadır. Rota etki eden statik yükler, yatay ve dikey yönde etki ederler. Dolayısı ile binek araçlarda kullanılan rotillerdeki mafsalın, yuvasından çıkma kuvvetinin yüksek olması gerekir. Mafsalın düşük kuvvetlerde yerinden çıkması o rotilin görevini yerine getirememesine veya istenmeyen ses oluşturarak sürüş konforunda düşüşe neden olmaktadır. Tedarikçi firmalar, otomotiv üreticisi firmaların belirlediği mafsal milinin rot yatağından çıkarken ulaşabileceği maksimum deformasyon kuvvetini sağlamak için, farklı ölçülerde tasarlanmış prototiplerin test sonuçlarına göre hareket etmektedir. Çıkma yükü testi bir müşteri isteğidir, aracın OEM (orijinal ürün üreticisi) tarafından tasarımı esnasında belirlenir ve rotil üreticisinden minimum çıkma yükünü karşılayacak şekilde malzeme ve tasarım belirlemesi beklenir. Binek araçların park halinde ya da düşük hızlarda kolayca dönebilmesini sağlayabilmek için rot başının çalışma açısının da bağlantılı olarak yüksek derecede olması gerekmektedir. Bu proje kapsamında geliştirilecek yeni tip rot başı, yüksek çıkma yükleri yanında daha yüksek çalışma açılarını da sağlayabilecek nitelikte tasarlanmıştır. Bu çalışmada öncelikle mevcut tasarımdan elde edilmiş ürüne mafsal çıkma testi uygulanmış daha sonra çıkma kuvveti hedef kuvvetten düşük çıkmıştır. Bu sebeple mevcut ürünlerden numuneler çıkartılmış ve bu numunelere eğme ve sertlik ölçme testi gerçekleştirilmiş daha sonra elde edilen sonuçlardan yeni parametreler belirlenmiştir. Buradan elde edilen gerilme değerleri kullanılarak çıkma kuvvetini artırmak amacı ile Catia V5 programı ile farklı varyantlarda tasarım optimizasyonu gerçekleştirilmiş ve sonlu elemanlar programı (FEA) ile optimize edilen tasarıma analiz uygulanarak en uygun geometriyi ve malzeme belirlenmiştir.