Ülkemizde fen eğitiminde modelleme konusunda yapılan çalışmaların incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE ÇALIŞKAN
Danışman: Gül Ünal Çoban
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın temel amacı, 2003-2023 yılları arasında ülkemizde gerçekleştirilen fen eğitimi modelleme çalışmalarını detaylı bir şekilde incelemektir. Araştırmanın evrenini Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi (YÖK Tez), Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi (ULAKBİM) ve Web of Science (WoS)'ta bulunan makaleler oluşturmaktadır. Toplamda 170 çalışma üzerinde yapılan analizler, bu kaynaklardan elde edilen tez ve makalelerin içeriği üzerine yoğunlaşmıştır. Çalışmada kullanılan tez ve makalelerin detaylı bir incelemesi için özel bir sınıflama formu oluşturulmuştur. Verilerin analizi sürecinde betimsel analiz yaklaşımı benimsenmiştir. Elde edilen veriler, kategorilere ayrılarak tablolar halinde betimsel bir analize tabi tutulmuştur. Alt problemlere özel olarak betimsel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma, fen eğitiminde modelleme çalışmalarıyla sınırlanmış, konu içeriği fen eğitimiyle sınırlı tutulmuş ve sadece Türkiye'de gerçekleştirilen çalışmalara odaklanılmıştır. Toplam 170 çalışma üzerinden elde edilen veriler değerlendirilmiş ve ilgili veriler toplanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, çalışmalarda en çok tercih edilen çalışmanın araştırma yaklaşımı nitel yöntemdir. Deneysel desenin genelde ağırlıklı olarak kullanıldığı ve çalışmaların çoğunun bilim yayın türünden makale olduğu belirlenmiştir. Çalışmalarda en çok tercih edilen bilimsel yayın türü makale çalışmalarıdır. Veri türü olarak en fazla nitel veri tercih edilmiştir. Çalışmanın araştırma türü olarak en çok tercih edilen araştırma türü betimsel araştırmadır. Çalışmanın yıllara göre analiz edildiğinde en çok çalışma 2018 yılı ve çevresinde yapılmıştır. Bu bilgiler ışığında öğrencilerle yürütülen çalışmalarda en fazla ortaokul öğrencileri üzerine odaklanılmıştır. Çalışmanın veri toplama yöntemi ve araçları arasında en çok tercih edilen başarı test türleri olmuştur. Çalışmanın anahtar kelimeleri arasında en çok model kelimeleri bulunmaktadır. Bunu takiben fen eğitimi/fen öğretimi ve modelleme konuları gelmektedir. Çalışmanın temelini oluşturan alan bilgisi konu dağılımında Madde ve Özellikleri ve onu takiben de Dünya ve Evren fen konu alanları en çok tercih edilmiştir. Çalışmanın örneklemi, evrenin temsilcisi olacak şekilde özenle seçilmiş olup, toplamda 170 tez ve makaleden oluşan bu örneklem, fen eğitimi alanında model ve modelleme çalışmalarını başarılı bir şekilde temsil etmektedir. Örneklemde yer alan dokümanlar, çalışmanın amacını ve araştırma sorularını yanıtlayabilecek şekilde seçilmiş ve detaylı bir analize tabi tutulmuştur. Bu araştırmanın, 2003-2023 yılları arasında fen eğitimi alanında model ve modelleme konusunda gerçekleştirilmiş tezlerin ve makalelerin incelenmesi üzerinden araştırmacılara rehberlik etmesi hedeflenmektedir. Anahtar Kelimeler: Fen eğitimi, model, modelleme, doküman analizi.