Kripto para birimi bitcoin ile ekonomik göstergeler arasındaki ilişkinin ekonometrik bir analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASİN DERE

Danışman: NAGEHAN KESKİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kripto para birimi Bitcoin, merkezi olmayan bir ağ mimarisine sahip olması ve fiziksel bir özellik taşımamasıyla mekan ve zaman kısıtı olmaksızın anında ödeme imkanı sağlayan bir işlev sunmaktadır. Bitcoin, kullanıcılarına anonimlik ve gizlilik fırsatı sunarken, kendisiyle yapılan işlemlerin iptali veya takibi de söz konusu olmamaktadır. Bitcoin satın alınabilmekte, satılabilmekte, diğer para birimleri ile takas edilebilmekte ve alışverişlerde ödeme aracı işlevini yerine getirebilmektedir. Bu işlemler network aracılığıyla direkt olarak iki taraf arasında herhangi bir aracı olmaksızın gerçekleştirildiğinden, maliyeti yok denebilecek kadar azdır. Bitcoin sunduğu bu avantajlar ile önemli bir kullanıcı kitlesine ulaşmış ve kendisine yönelik ciddi bir talep artışı yaratmıştır. Böylece ekonomik faaliyetlerde kullanılabilir bir varlığa dönüşerek, piyasalarda yatırım ve değişim aracı işlevini üstlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, ilk ve en popüler kripto para birimi olan Bitcoin ile çeşitli ekonomik göstergeler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bitcoin ile ilişkili ekonomik göstergeler; faiz oranları, borsa endeksleri, döviz kurları ve emtialar olmak üzere dört gruba ayrılarak incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda Bitcoin ile ekonomik göstergeler arasındaki ilişki, 16.07.2010-16.05.2019 dönemi günlük verileri kullanılarak, Granger nedensellik testi ve VAR yöntemine dayalı etki-tepki fonksiyonları ve yaryans ayrışması yöntemleri ile analiz edilmiştir. Yapılan ampirik analiz sonucunda; haftalık ve aylık Euro cinsinden Libor faiz oranları ile EUR/USD, JPY/USD, CNY/USD döviz kurları ve altın fiyatlarının Bitcoin fiyatlarını etkilediği, Dow Jones 30 ve Nikkei 225 borsa endekslerinin ise Bitcoin fiyatlarından etkilendiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kripto Para Birimi, Bitcoin, Blockchain, Ekonmik Göstergeler.