Eğitim standartlarının oluşturulmasında ve geliştirilmesinde yaratıcı problem çözme teorisi (TRIZ)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELVER CEMGİL

Danışman: KAAN YARALIOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Eğitim sisteminin var oluş nedeni, insanlara bilgiye ulaşma yolundayardımcı olması ve bilgiyi geliştirmede gerekli araçları sunmasıdır. Eğitim,insanın çevresinde olan değişmeleri karşılayabilecek yeni davranışlarıkazandırmakla yükümlüdür. Eğitim sisteminin amaçladığı ürünü elde etmedegösterdiği başarı, belirlenen amaçların toplumsal ve bireysel beklentileretutarlı olduğu ölçüde anlam kazanmaktadır. Eğitim sistemi, ?ver, verdiğini gerial? şeklinde papağan gibi bireyleri değil, bilinenlerden hareketle bilinmeyenleriaraştırarak bulan bireyleri yetiştirmelidir. Bunu için eğitim sistemi kişilerdeyaratıcı düşünceyi güçlendiren bir yapıda olmalıdır.Günümüzde her alanda yaratıcı ve sıra dışı düşünebilen insanlaraihtiyaç vardır. Böyle bir meziyetin doğuştan geldiği kısmen doğrudur. Ancak,insanlara farklı düşünmenin yollarını öğreterek onların yaratıcı yönlerini açığaçıkarmak mümkündür. İnsanlara yaratıcılığı sistematik olarak öğretebilecek,tekrarlanabilir, bilimsel temellere dayanan ve herkes tarafından uygulanabilenbir öğretiye ihtiyaç vardır. Bu konuda son zamanlarda Yaratıcı/YenilikçiProblem Çözme Teorisi (TRIZ)'ne dikkat çekilmektedir. Bu tezin konusu daböyle bir öğretinin var olduğunu, kaynaktan yararlanacaklara anlatabilmek veuygulamalarına yol göstermektir. Bunu yaparken öncelikle öğretinin dayandığıtemeller, TRIZ' in tarihsel gelişimi içinde anlatılarak açıklanmış ve mantığıokuyucuya verilmeye çalışılmıştır.TRIZ başlangıçta ve uygulama alanı olarak mühendislik problemlerininçözülmesi daha doğrusu, mühendislik ve fen bilimleri ile ilgili yaratıcıbuluşların elde edilebilmesi amacıyla ortaya atılmıştır. Fakat daha sonrayapılan uygulamalar göstermiştir ki sosyal bilimler, ekonomi gibi alanlarda vegünlük hayatta da TRIZ' i uygulamak mümkündür. TRIZ' deki potansiyeli görenaraştırmacılar, bu tekniği ?hep daha iyiyi arama? yollarından biri olan ToplamKalite Yönetimi (TKY) için bir çözümleme aracı haline getirmek üzereçalışmışlar ve bu iki tekniğin içerdiği çözümleme tekniklerinin birkarşılaştırmasını yaparak ortak olarak kullanılmasını önermişlerdir.Bu doğrultuda tezde, TRIZ ve TKY' nin ortak bir uygulamasının eğitimsistemine adaptasyonunu bulacaksınız. Baskısız, cana yakın ve herkese ilgiduyulan bir ortamda, öğrenci, öğretmen ve anne-babalara, daha önceyaşadıklarından çok farklı bir eğitsel deneyim imkânı sunulacaktır. Okulunodak noktasının, kaliteli çalışma ve kişisel sorumluluk; tüm öğrencilerinhedefinin de, eğitimin, yaşamlarının kalitesini arttırmanın en güçlü aracıolduğunu keşfetmek, tezin varmak istediği noktadır.