Yoğun bakım ünitelerinde fiziksel tespit uygulama rehberinin geliştirilmesi ve bu rehberin hasta sonuçlarına etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA ERTUĞRUL
Danışman: DİLEK ÖZDEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, bir üniversite hastanesi dahili yoğun bakım ünitesinde fiziksel tespit rehberine dayalı eğitimin, hastalarda fiziksel tespit oranı, süresi ve komplikasyonlarına etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, yarı deneysel olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, girişim öncesi 01.01.2020 – 12.03.2020 tarihleri arasında 47, girişim sonrası 29.03.2021 – 23.05.2021 tarihleri arasında 41 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın girişim öncesi ve sonrası kohort hasta gözlemi, fiziksel tespit uygulanan hastalardan Bireysel Özellikler Tanıtım Formu, Nörovasküler İzlem Formu, Sedasyon Ajitasyon Değerlendirme Skalası ve Davranışsal Ağrı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Hastaların ilk gözlemi tespit uygulanan ilk 24 saat içinde yapılmış olup, devam eden günlerde 8-16 saatleri arasında verileri tekrar toplanmıştır. Araştırmanın planlanması ve uygulanması aşamalarında Parish Modeli'nden faydalanılmıştır. Rehber geliştirme aşamasında sistematik literatür incelemesi yapılmış, 11 rehberden alınan 44 madde Delfi Tekniği ile 24 uzmanın görüşüne sunulmuştur. Maddelerin uzlaşma oranında %70 değeri baz alınmıştır. Geliştirilen rehber, algoritma ve kayıt formu girişim sürecinde online eğitim ile üniteye tanıtılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, ortalama, ortanca, en düşük ve en yüksek değer, sayı ve yüzdeler, bağımsız gruplarda iki yüzde arasındaki farkın önemlilik testi, bağımsız gruplarda t testi, ki kare testi ve IRR analizi kullanılmıştır. Girişim öncesi 444 (%48.1) ve girişim sonrası 346 (%39.7) hasta günü fiziksel tespit uygulanmış olup, uygulanma oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.001). Girişim sonrası grupta fiziksel tespit uygulama sayısı öncesine göre 0.71 kat daha azdır. (OR=0.71, %95 GA: 0.59-0.85) Fiziksel tespit uygulama süresi girişim öncesi 8.85±8.21 günken, bu süre girişim sonrasında 7.27±5.17 olarak belirlenmiş ancak farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştır (t=1.048, p=0.297). Fiziksel tespit uygulanan ekstremitenin renk (p=0.005), ısı (p=0.009), ödem (p<0.001) gode (p=0.027), deri/doku bütünlüğü (p<0.001) olmak üzere tüm komplikasyonlarında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalma gerçekleşmiştir. Fiziksel tespit rehberine dayalı eğitim girişiminin, fiziksel tespitin uygulanma oranı ve gelişen komplikasyonları azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir.