Artemis ve Apollon kültündeki Pers etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FARZAD ABEDI

Danışman: ERGÜN LAFLI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Artemis ve Apollon, Yunan dünyasının en çok saygı gören tanrılarından sayılmaktadırlar. M.Ö. 546'da Akhamenid İmparatorluğu'nun Anadolu'yu fethetmesinin ardından, adı geçen tanrıların kişilikleri, sorumlulukları ve kültleri ciddi bir şekilde Pers etkilerinin altındaydı. Bu etkilerin en önemli sebebi, Pers pantheonunun Anadolu'ya girmesiydi. Akhamenid İmparatorluğu kurulduktan sonra, Anadolu'nun farklı bölgelerinde Pers pantheonunun kutsal alanları ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu çerçevede, Yunan-Anadolulu ve Persli kültler birbirlerine yakınlaşmıştır ve bu yakınlaşmanın sonucunda bazı Yunan-Anadolulu ve Persli tanrılar sinkretize edilmişlerdir. Artemis ve Apollon da sözü geçen süreçte, bazı Pers tanrılarıyla özdeşleştirilmişlerdir. Bu olay, Artemis ve Apollon kültündeki Pers etkilerinin ortaya çıkmasını hızlandırmıştır. Antik edebiyat ve arkeolojik buluntular, yan yana Artemis ve Apollon kültündeki Pers etkilerini kanıtlamaktadır. Adı geçen etkilerin izleri, daha eski dönemlerde, daha çok antik edebî eserler aracılığıyla takip edilebilir. Ama Orta Akhamenid Dönem'den itibaren Artemis ve Apollon kültündeki Pers etkilerinin kanıtları hem antik metinlerde, hem de arkeolojik kanıtlarda görülebilir. Bu yüzden de sözü geçen etkileri ortaya çıkarmak için kronolojik bir sınıflandırma gerekmektedir. Bu tez çalışmasında, arkeolojik kanıtlar ve antik edebî eserler ışığında, Artemis ve Apollon kültündeki Pers etkileri ortaya çıkarılmıştır. Önceden belirlediğimiz gibi bu araştırma kronolojik bir yöntem çerçevesinde düzenlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Artemis, Apollon, Pers, Yunan, Anadolu, Akhamenid.