Acil servise zemin düşmesi nedenli başvuran geriatrik hastaların sonlanımı


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇAĞRI BEYATLI

Danışman: SEDAT YANTURALI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç:Yaşlılık, kronolojik olarak bakıldığında 65 yaş ve üzeri yaş grubu olarak ele alınmaktadır. Yaşlanmayla oluşan fizyolojik değişiklikler nedeniyle travma sonrası yaşlılarda gençlere göre daha olumsuz sonuçlar görülmektedir. İleri yaş, tek başına travmada mortalite ve morbitide artışı için risk faktörüdür. Bu çalışmanın amacı zemin düşmesi şikayeti ile acil servise başvuran geriatrik hastalarda risk faktörlerini, sonlanımlarını, mortalitelerini ve bunların ilişkisini ortaya koymaktır. Materyal / Metot:Çalışmamız 1 Kasım 2022 – 1 Şubat 2023 ayları arasında 3.basamak acil serviste prospektif olarak yapılan bir çalışmadır. Çalışmaya 65 yaş üzerinde zemin düşmesi ile başvuran hastalar dahil edilmiş olup onam vermeyen hastalar dahil edilmemiştir. Hastaların yaş gruplarına göre demografik özellikleri, travma bölgeleri, ek hastalıkları, düştükleri alan, acil servis sonlanımları, konsültasyon, görüntüleme, 24 saatlik ve 30 günlük mortaliteleri veri kayıt formuna kaydedildi. Elde edilen verilerle 24 saatlik ve 30 günlük mortaliteler arasındaki ilişkiye bakıldı. Tüm veriler SPSS 24.0 programı kullanılarak kaydedildi. Analizlerde ki kare testleri kullanıldı. Sayısal değişkenler ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerlerle niteliksel değişkenler ise sayı (n) ve yüzde (%) ile gösterildi. Kategorik değer alan değişkenler sayı (n) ve yüzde (%) ile verildi. Bulgular:1 Kasım 2022 – 1 Şubat 2023 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Acil Servis'ine gelen 33750 başvurudan, 65 yaş ve üzeri olan 7554 hastadan zemin düşmesi yaşadığı tespit edilen 508 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 77.8±7.9 (aralık:65-103), yaş ortancası 78 (IQR:71-84) idi. Genç yaşlı sayısı 200 (%39.4), orta yaşlı sayısı 185 (%36.4), ileri yaşlı sayısı 122 (%31.5) idi. Çalışmaya dahil edilen 508 hastadan 353'ü (%69.5) kadın, 155'i (%30.5) erkekti. Kadınların yaş ortancası 78 (IQR: 71-84)erkeklerin yaş ortancası 78 (IQR:72-84) idi. Risk faktörleri ile 30 günlük sağkalım kıyaslandığında huzurevinde yaşayanların ve hareket etmek için yardıma ihtiyaç duyanların sağkalım sürelerinin daha az olduğu görüldü. Komorbiditelere bakıldığında ise 30 günlük sağkalım oranının demansı olan hastalarda daha az olduğu görüldü. Teze dahil edilen hastalarda alt ekstremite travması yaşayanların ölüm oranının daha fazla olduğu bulundu. Hastaneye başvuru sonrası servis yatışı yapılmayan hastalarda 30 günlük ölüm oranının arttığı görüldü. Ev dışında düşen hastaların ise baş-boyun travmasına daha yatkın olduğu bulundu. Sonuç:Geriatrik yaş grubunda, zemin düşmesi yüksek mortalite ve morbiditeye sahip bir nedendir. Hayat kalitesinin gelişmesiyle ülkemizde de yaşlı popülasyon giderek artmakta ve buna paralel olarak acil servise başvuran yaşlı hasta sayısı artmaktadır. Huzurevinde yaşayan, hareket ederken yardıma muhtaç olan hastalarda daha temkinli davranmalıyız. Bu şikayetle acil servislere başvuran hastaları daha iyi anlamak ve daha kapsamlı sonuçlar elde etmek için ileri araştırmalara ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz.